Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο



ΠΕΤΡΟΣ ΤΣΕΡΚΕΖΗΣ




ΕΡΓΟΓΡΑΦΕΙΑ

ΜΕΡΙΚΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ
Εξέδωσε εφτά ποιητικές συλλογές στα αλβανικά και διάφορα  πεζογραφήματα στον τύπο. 
Μερικές από τις συλλογές του είναι:
«Στη γη των προγόνων»,  1977                                                   
  «Χειραψίες»,   1984                                                                                           
                       
«Στροβιλίζει η φουστανέλα»,    1987                                                              
       
  «Ξόδεψα όλα τα χρώματα»,
ΗΟ CΟΝSUΜΑΤΟ ΤUΤΤΙ Ι CΟLΟRΙ,  Ιταλία   1994                                                     
  


«Ναυαγοί στη Μοναξιά» και                                                                                       
   «Λεβεντοηπειρώτικα»,  ποιήματα,       1996                                                                                                                                                                                                     

    
           
                                                                                   
                    
 «Στην όχθη του σκοτωμένου χρόνου», διηγήματα,  1999      
                                                



 «Πάνθεον για θυσιασμένες αγάπες», 2005                                                                            

«Η ΕΚΤΡΩΣΗ», μυθιστόρημα ,2005                                                                                   





«Φλωροκαπνισμένο δαχτυλίδι μιας παλιάς θλίψης»      ποιήματα και πεζά.   2010                                                                           


                                                                                           
«ΜΙΚΡΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ» πεζά,   e-book    2014                                                          
       





Μεταγλώττισε στα αλβανικά Έλληνες ποιητές και ανθολόγησε Βορειοηπειρώτες ποιητές που περιελήφθησαν στις :
«Ανθολογία Ελληνικής Ποίησης»,  Αλβανία  1986                                                         
   
«Ανθολογία Βορειοηπειρωτικής Ποίησης – Εξόριστη Ποίηση», 1996       
                       
«Οι Ληστές του Ήλιου» και  «Το κενό της απουσίας»,  ποιήματα και πεζοτράγουδα,1998                                   
        

Σύντομο βιογραφικό
Ο Πέτρο Τσερκέζης γεννήθηκε στην Πολύτσανη – Πωγωνίου, του νομού Αργυροκάστρου, στη νότια Αλβανία. Ελληνικής καταγωγής, ο συγγραφέας ασφυκτιά μες στα ανελαστικά πλαίσια του δικτατορικού καθεστώτος του Ενβέρ Χότζα. Ένα τραυματικό γεγονός που θα σημαδέψει όχι μόνο τη ζωή και το έργο του, αλλά και όλους τους Βορειοηπειρώτες που βίωναν έτσι, έναν συμπαντικό αποκλεισμό.
Ο συγγραφέας είναι πτυχιούχος της αλβανικής και ρωσικής φιλολογίας του πανεπιστημίου των Τιράνων. Με τη λογοτεχνία ασχολήθηκε νωρίς από τα μαθητικά του χρόνια.
Για αρκετά χρόνια εργάστηκε ως εκπαιδευτικός στη μέση εκπαίδευση. Εργάστηκε επίσης ως συγγραφέας ρεπερτορίου στο επιθεωρησιακό θέατρο Αργυροκάστρου, ενώ με τη μεταπολίτευση διηύθυνε την ιδιωτική αλβανοελληνική εφημερίδα «Η Πόλη του Νότου» και την εφημερίδα «ΑΦΥΠΝΙΣΗ» των Βορειοηπειρωτών της τέχνης και των γραμμάτων. Δίδαξε επίσης σύγχρονη λογοτεχνία ως εξωτερικός καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Αργυροκάστρου. Συνεργάστηκε με πολλές εφημερίδες και έντυπα στην  Αλβανία, Ελλάδα και Κύπρο. Κείμενά του έχουν μεταφραστεί σε ξένες γλώσσες.
Από το 1994 ζει και εργάζεται οικογενειακώς στην Κύπρο. 
                                                                       
                                                           


**************************
           

ΚΡΙΤΙΚΕΣ

ΜΕΡΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ
Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΤΟΥ ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΗΣ
Ειλικρινά και απλά, δίχως παραχωρήσεις στη μεγαλοστομία, θέλω να πω ότι είναι τιμή μου να προλογίζω βιβλίο του Πέτρου Τσερκέζη. Για όλους όσους γράφουμε ελληνικά η γλώσσα είναι το άθλημά μας, η αυτονόητη μαστορική της έκφρασής μας. Στη γλώσσα του Τσερκέζη λαμπυρίζει επιπλέον, σε κάθε παραμικρή πτυχή της, κάτι σαν χαρά: Το σπαρτάρισμα μιας συγκίνησης, καθαρά γλωσσικής, για το χάρισμα να σωθεί στην ψυχή του η ελληνική λαλιά σε χρόνια εφιάλτη, χρόνια τρόμου, διωγμού, απανθρωπιάς. Ακόμα και όταν τύπωνε ποιητικές συλλογές στα αλβανικά, ο Βορειοηπειρώτης Τσερκέζης στα ελληνικά τεχνουργούσε τη μουσική της ψυχικής του εκφραστικής.
      Φυσικά και δεν έχει να κάνει με εθνικισμούς και σοβινιστικά ψυχόρμητα αυτή η ελληνικότητα. Τρόμος που γράφω τη λέξη, να φυλαχτεί αλώβητη από ιδεολογικούς κρετινισμούς. Στο γλωσσικό δέος του Βορειοηπειρώτη είναι ψηλαφητή η αίσθηση και η χαρά για μια ποιότητα που φτάνει παραδομένη από γενιά σε γενιά, τρεισήμισι χιλιάδες χρόνια, ποιότητα εξανθρωπισμού του ανθρώπου. Χαμόγελο αδιόρατο κούρου αρχαϊκού, φως στο αυλάκι δωρικής κολόνας, βεβαιότητα ανάστασης στην εικόνα του εσταυρωμένου Χριστού.
       Γι’ αυτή την ελληνικότητα μπόρεσε να αντέξει η ψυχή του τον εφιάλτη του Ενβέρ Χότζα. Ασήκωτη μόνο η κατοπινή απογοήτευση: Να ξεπατρίζεσαι για να βρεθείς στην πατρίδα και στην πατρίδα να πληρώνεις την ελληνικότητα με βάναυση προσφυγιά. Ο διωγμός στην Αλβανία τιμούσε τον Έλληνα. Να σε δέχονται στην Ελλάδα σαν Αλβανό δεν υποφέρεται.
     Θα έλεγα τον Πέτρο Τσερκέζη ήρωα και μάρτυρα εκείνης της ελληνικότητας που μένει ατόφια αρχοντιά. Αλλά οι λέξεις έχουν αδειάσει από το βιωματικό τους φορτίο, θα ηχούσαν «ωσεί λήρος» τα ρήματα. Παρακαλώ τον αναγνώστη να τιμήσει το αφήγημα του Πέτρου Τσερκέζη με την προσοχή και τον σεβασμό του.
Χρήστος Γιανναράς
    Σεπτέμβρης 2005
Πρόλογος του μυθιστορήματος «Η ΕΚΤΡΩΣΗ».
     

«ΤΡΕΛΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΓΛΟΙΩΔΗ ΟΥΡΑΝΟ»
Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον το βιβλίο που έφτασε στο γραφείο μου, συστημένο από τον Αλέκο Χατζή. Συγγραφέας του, ο Πέτρος Τσερκέζης, Βορειοηπειρώτης από την Πολύτσανη Πωγωνίου, πτυχιούχος της αλβανικής και ρωσικής φιλολογίας του Πανεπιστημίου των Τιράνων, καθηγητής στο σχολείο και στο Πανεπιστήμιο του Αργυροκάστρου, σήμερα κάτοικος Κύπρου. Το μυθιστόρημα του, που τιτλοφορείται «Η Έκτρωση» (εκδόσεις Διηνεκές) δεν έχει σχέση με τη μετανάστευση ή με τα προβλήματα των ομογενών στη «μητέρα πατρίδα». Εκτυλίσσεται τη δεκαετία του 80, πεσούσης της δικτατορίας του Ενβέρ Χότζα, και παρακολουθεί έναν άντρα μπλεγμένο στα γρανάζια της εξουσίας, ένα στέλεχος του κόμματος, κάτω από τη δαμόκλειο σπάθη του ολοκληρωτισμού. Είναι την αλβανική εμπειρία που αποτυπώνει εδώ ο Τσερκέζης: τα πλήγματα και τις επιπτώσεις της γραφειοκρατίας και του δογματισμού, την αλλοίωση των προσωπικοτήτων, την αλλοίωση των αισθημάτων. «Σε μια δικτατορία δεν υπάρχει έξοδος κινδύνου», σημειώνει ο συγγραφέας. «Κανένα φως δεν σε προειδοποιεί με την  κραυγαλέα επιγραφή «exit, exit». Η θα κατεβάσεις το κεφάλι, θα υποταχτείς, θα γίνεις κωφάλαλος, θα κλειστείς στο καβούκι σου και θα ζήσεις ζωή ερημίτη ή θα συνωμοτήσεις μαζί της σαν συνένοχος ή θα κηρυχτείς αντίπαλος και εχθρός της και θα τυλιχτείς στις φλόγες της κόλασης». «Μυθιστόρημα μιας ολοκληρωτικής πτώσης», η «Έκτρωση» μας εξοικειώνει με τη «διαφορά» του ελληνοαλβανικού βιώματος σε σχέση με τα αντίστοιχα ελληνικά πρότυπα και κώδικες, και μας μαθαίνει να τη σεβόμαστε, τολμηρή μαρτυρία για μια ασφυκτική εποχή (για μας, εν πολλοίς αδιανόητη), επιζητεί να σπάσει τη σιωπή, με την οποία υποδέχεται η «μητέρα – πατρίδα» τις καλλιτεχνικές προσπάθειες του Ελληνισμού της Αλβανίας. Ας ρίξουμε μια ματιά μέσα από τη χαραμάδα που ανοίγει το βιβλίο του Πέτρου Τσερκέζη. Αξίζει τον κόπο.
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΧΙΝΑ
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ  
                                                                         
“Η ΕΚΤΡΩΣΗ”
ΕΝΑ ΑΞΙΟΛΟΓΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ - ΜΑΡΤΥΡΙΑ
Στις μέρες μας, όπου σε πλείστους τομείς των τεχνών βομβαρδιζόμαστε με ένα σωρό προϊόντα υποκουλτούρας (τηλεόραση, στίχοι, μουσική, θέατρο, λογοτεχνία), το βιβλίο του Πέτρου Τσερκέζη, Η ΕΚΤΡΩΣΗ, έρχεται να μας φέρει μια αχτίδα ελπίδας ότι ακόμα γράφονται μυθιστορήματα σε όμορφο Ελληνικό λόγο, λόγο πλούσιο που γοητεύει, κτισμένο με μοναδική μαστοριά, ένα λόγο που επάξια δικαιούται να ονομάζεται λογοτεχνία! (Τέχνη του λόγου).
Και το εκπληκτικό είναι ότι, όπως μου εκμυστηρεύτηκε ο ίδιος, μόνο μέχρι τα δέκα του χρόνια διδάχτηκε την Ελληνική γλώσσα σε κάποιο Ελληνικό σχολείο στην περιοχή του Αργυροκάστρου, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, μέσα σε δύσκολες συνθήκες.
Είναι μέσα σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες, που συνέλαβε την ιδέα να γράψει το έργο του, συνθήκες στυγνού καθεστώτος στην Αλβανία επί Ενβέρ Χότζα, όπου τοποθετείται χρονικά και ιστορικά Η ΕΚΤΡΩΣΗ.
Ο Βορειοηπειρώτης συγγραφές σημειώνει στον πρόλογό του:
"Σε μια δικτατορία δεν υπάρχει έξοδος κινδύνου. Κανένα φως δε σε προειδοποιεί με την κραυγαλέα επιγραφή "EXIT, EXIT". Η θα κατεβάσεις το κεφάλι, θα υποταχτείς, θα γίνεις κωφάλαλος, θα κλειστείς στο καβούκι σου και θα ζήσεις μια ζωή ερημίτη ή θα συνωμοτήσεις μαζί της σαν συνένοχος ή θα κηρυχτείς αντίπαλος και εχθρός και θα τυλιχτείς στις φλόγες της κόλασης".
Μέσα από την πορεία της ανέλιξης του ήρωα του, ο Πέτρο Τσερκέζης ξεδιπλώνει τις τραγικές πτυχές της Αλβανικής δικτατορίας, καταθέτοντας την δική του μαρτυρία για ένα στυγνό τυραννικό καθεστώς που το έζησε από πρώτο χέρι.
Περιγραφές σαν αυτή του διανοούμενου συγγραφέα Πασκάλ Κ. που το ένα βράδυ το θεατρικό του έργο αποθεωνόταν από το κοινό και τι επόμενο βράδυ κοβόταν κακήν κακώς από τον Γραμματέα του Κόμματος, δεν είναι άγνωστες σε ανθρώπους που έζησαν σε παρόμοιου τύπου κόμματα ή καθεστώτα, όμως με μια διαφορά:
-         Στις μέρες μας το τίμημα για το "σήκωμα του κεφαλιού" είναι απλώς η απομάκρυνση ή η περιθωριοποίηση του "ταραξία", ενώ τότε επί Ενβέρ Χότζα, ήταν η ίδια η ζωή του.
Δικτάτορες, χαφιέδες, αυλοκόλακες, βολεμένοι, γραφειοκράτες, καιροσκόποι κλπ, είναι τα εκτρώματα τέτοιων καθεστώτων που ο συγγραφέας με την ΕΚΤΡΩΣΗ του, έρχεται να ενώσει τη φωνή του με όσους αγωνίζονται για ένα καλύτερο αύριο!
ΔΗΜΟΣ ΑΝΤΡΕΟΥ - συγγραφέας, σεναριογράφος της πετυχημένης τηλεοπτικής  κωμικής σειράς "Ιστορίες του Χωρκού"  που προβάλλεται επί 11 χρόνια από το τηλεοπτικό κανάλι του ΡΙΚ 

Μάριο Τρουφέλλη, κριτικός, Ιταλία
Η ΠΟΙΗΣΗ ΠΡΑΞΗ ΠΑΡΗΓΟΡΙΑΣ
 Στην ποίηση βρίσκει τον συνεργό που τον βοηθά να ελευθερωθεί από όλο το βάρος των νοσταλγικών των γλυκόπικρων επιθυμιών για χαμένα όνειρα. Η ποίηση σαν πράξη παρηγοριάς είναι πάντα σε σύγκρουση με τις ανησυχίες του καιρού που περνά. Καίει την ψυχή η αγωνία για το πεπρωμένο του ανθρώπου και της πατρίδας του, των πατρίδων του, ενώ τον κάνει αυθάδη το σύμβολο της ελπίδας. Όχι, ο Πέτρο Τσερκέζης δεν είναι ένας απελπισμένος άνθρωπος, είναι ένας θλιμμένος ποιητής, μελαγχολικός, που εμφυτεύει όλη την υπαρξιακή αδημονία στην οδύνη για το χαμό των ιδανικών, της στοργής, των αξιών, της νοσταλγίας για μια αθωότητα που είναι δύσκολο να ανοικοδομηθεί. "Καθημερινά κάτι γκρεμίζεται / στο στροβίλισμα του χρόνου" και "φτάνει έτσι αναπάντεχα ο θάνατος των ονείρων". Αυτός ο οίκτος μέσα στους απλούς και διανοητικούς στίχους του Πέτρου, είναι θλίψη για τους μίζερους ζωντανούς που είναι πιασμένοι στα γρανάζια της αμνησίας. Θλίψη για τις μικρές χώρες όπου ακόμα και "τα σπουργίτια νιώθουν ορφανά στα παράθυρα των σπιτιών". Θλίψη για τα αμετανόητα μηνύματα συμπαράστασης αφημένα με αγάπη και χαμένα στην οκνηρία της καρδιάς. Τώρα ο ποιητής είναι μόνος, το καθήκον μεγαλώνει, η ποίηση γίνεται κραυγή ενάντια στην αδιαφορία του ανθρώπου, της βιαιότητάς του. Συχνά, την ίδια στιγμή ο λόγος ξεχύνεται για να ευλογήσει ή να καταραστεί, μα σίγουρα το αίσθημα που τον εκφράζει είναι ειλικρινές, συνειδητό. Η θλίψη για τα λάθη των άλλων είναι κρυμμένη στο "τσόφλι της ελπίδας". Και σ' αυτό το σημείο τι θα πει ο Πέτρο Τσερκέζης αν δηλώσω ότι, μάλλον υποσυνείδητα, η ποίησή του είναι εμψυχωμένη από μια διακριτική θρησκευτική έμπνευση;
1994
Από τον πρόλογο της ποιητικής συλλογής  «Ho consumato tutti i colori», «Ξόδεψα όλα τα χρώματα», Ιταλική έκδοση.

Κώστας  Μόντης, ποιητής, Κύπρος
"Η ποίησή σου βγαίνει από μια βασανισμένη, αλλά περήφανη ψυχή. Η λυρική σου φωνή με την ελληνικότητά της μας φέρνει τον αέρα "της μικρής αδερφής" όπως την τραγουδούσαμε στα θρανία του σχολείου. Αυτή εκφράζει αυθεντικότατα την τραγωδία του σπαρασσόμενου ελληνισμού και τις αδικίες της ιστορίας, όμοια με της νέας σου πατρίδας που αποκόμισες.
Με όλη τη δραματικότητά της η ποίησή σου φέρνει μια χαρούμενη αύρα τραγουδιού. Εκεί που ο ελληνισμός αδικήθηκε πολύ η ποίηση θεριεύει. Χαίρε ποιητή".
Για τις ποιητικές συλλογές:
«Ναυαγοί στην μοναξιά»,
«Λεβεντοηπειρώτικα»,
«Οι ληστές του ήλιου»,
«Το κενό της απουσίας»

Ισμαήλ Κανταρέ, συγγραφέας, Αλβανία
Για το μυθιστόρημα
"Η ΜΑΤΩΜΕΝΗ ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΟΥ ΦΕΓΓΑΡΙΟΥ".
(ανέκδοτο)
Το αφήγημα του Π. Τσερκέζη είναι ένα πολυεδρικό μυθιστόρημα με το θέμα της γης, του αιώνιου ανταγωνισμού των χωρικών με τους γαιοκτήμονες, τους τσιφλικάδες. Ο καθένας έχει το μερτικό του της ενοχής, των βάσανων, της πίκρας και του πεπρωμένου. Σ' αυτή την Προμηθεϊκή πάλι ο φόρος του αίματος είναι βαρύς. Το θέμα της γης έχει οργωθεί από πολλούς, έχει πολύ πειρασμό  και μπορεί να σε παρασύρει σε πολλές παγίδες, ο Τσερκέζης όμως φέρνει το δικό του σιτάρι, το δικό του αλεύρι, πιάνει τη δική του ζύμη και μας προσφέρει το δικό του αχνιστό ψωμί από μια γόνιμη γης με μύθους και ιστορία, συνδυάζει τα στοιχεία του τραγικού με αυτά της καθημερινότητας. Το έργο είναι ένα κοινωνικό ταμπλό με  έντονα χρώματα,  ένας απέραντος κάμπος που τον οργώνει το αλέτρι ως τις πιο βαθιές ρίζες, δίνοντας χαρακτήρες και τοπία της εποχής των μεγάλων συγκρούσεων…
      Οι ήρωες έχουν έναν αέρα λεβεντιάς και παλικαριάς που σου θυμίζουν Καζαντζάκη, από μια πασίγνωστη μειονοτική περιοχή όπως είναι η Δερόπολη. Τους Δροπολίτες τους ήξερα από τα παιδικά μου, έρχονταν να πουλήσουν τα προϊόντα τους στο παζάρι του Αργυροκάστρου. Αυτοί ξεχώριζαν από τους πραματευτές των άλλων περιοχών, προπαντός οι γυναίκες, οι οποίες διακρίνονταν όχι μόνο από τις παραδοσιακές φορεσιές, αλλά κυρίως από το ήθος και την αρχοντιά τους. Οι άντρες στην πλειοψηφία δούλευαν την ξενιτιά, άλλο δράμα που το αγγίζει εκ βάθος ο συγγραφέας… Ο μύθος και η πραγματικότητα είναι συμπυκνωμένα και εμπλουτισμένα ρεαλιστικά στο κείμενο.
Μια λυρική πνοή, με καμπίσια δροσιά που ευαισθητοποιεί και γεμίζει την ψυχή κάθε ανθρώπου. Και στον πεζό λόγο ο Τσερκέζης είναι ποιητής. Η πεζογραφία του είναι κατάμεστη από εικόνες και σύμβολα συνδυασμένες αρμονικά με ρυθμούς που σου χαρίζουν ένα αίσθημα αισιοδοξίας. Πετραδάκια, πετραδάκια επιλέγει τις λέξεις ο ποιητής σχεδιάζοντας έτσι το ψηφιδωτό του που λαμποκοπά από χρώματα βιτρώ, ανοιξιάτικη ανθοφορία, πράσινη βλάστηση ακροποταμιάς και γαλανάδα σαν η ειλικρίνεια των ματιών που ξέρουν να προσφέρουν ό, τι πιο πολύτιμο υπάρχει. Μια εύστοχη πένα με το πρώτο κιόλας πεζογράφημα. 
1984

Γιώργος Μολέσκης, ποιητής, Κύπρός 
ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΕΝΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Το βιβλίο αποτελείται από δυο συλλογές, τους "Ναυαγούς στη μοναξιά" και τα "Λεβεντοηπειρώτικα". Όπως φαίνεται και από τους τίτλους, στην πρώτη συλλογή κυριαρχεί το λυρικό στοιχείο και ο στοίχος είναι περισσότερο ελεύθερος, ενώ στη δεύτερη συλλογή κυριαρχεί το δημοτικό στοιχείο και ο στοίχος είναι περισσότερο παραδοσιακός, με πολλές αναφορές στη λαϊκή παράδοση της Βορείου Ηπείρου. Τα πράγματα, ωστόσο, είναι σχετικά, γιατί αναφορές στον παραδοσιακό στοίχο και στη λαϊκή παράδοση έχουμε και στην πρώτη συλλογή, ενώ το λυρικό στοιχείο διαπνέει και τη δεύτερη συλλογή.
Ο λυρισμός είναι, όπως αναφέρθηκε, το κυρίαρχο στοιχείο της ποίησης του Πέτρου Τσερκέζη. Πρόκειται για ένα λυρισμό γνήσιο, που δονεί την ψυχή του ποιητή και την κάνει να τραγουδά. Συχνά το τραγούδι του σε κάνει να σκέφτεσαι με μεταφορές και να σου θυμίζει το τραγούδι του πουλιού, που τραγουδά μέσα στο κλουβί τον κόσμο της ελευθερίας, μέσα από τη σκλαβιά του το όραμα και το ιδανικό ενός άλλου κόσμου. Υπάρχει εδώ και το πολιτικό στοιχείο, που παραπέμπει στις συγκεκριμένες συνθήκες μιας χώρας που η δικτατορία την κράτησε χρόνια στο ψέμα και την έθρεψε με απατηλά όνειρα, τα οποία στο τέλος κανένας δεν πίστευε. Υπάρχει ωστόσο, και η υπέρβαση του στοιχείου αυτού, τα μηνύματα γίνονται κοινωνικά και πανανθρώπινα, η δίψα της ελευθερίας καθολική.
Εκείνο που είναι ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι παρά τις διαψεύσεις που βίωσε ο ποιητής, παρά το θάνατο που είδε ιδανικών, σ' αυτά που κάποτε πίστεψε, η ποίησή του δεν είναι απαισιόδοξη, ο κόσμος του δεν είναι σκοτεινός και αδιέξοδος. Διαρκώς αισθάνεσαι ότι το ιδανικό υπάρχει, το όραμα ζει και προς αυτό έχει στραμμένη την ψυχή του ο ποιητής, πιστεύοντας και ελπίζοντας. Το όραμα ενός κόσμου φωτεινού και ελεύθερου τρέφει, σε τελευταία ανάλυση, την ποίησή του.
Νοέμβριος 1996
Για τις συλλογές: «Ναυαγοί στη μοναξιά» και «Λεβεντοηπειρώτικα»

Θανάσης Ντίνος, συγγραφέας,                                                                                              Αργυρόκαστρο, Αλβανία
ΤΑ "ΛΕΒΕΝΤΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΑ" ΤΟΥ Π. ΤΣΕΡΚΕΖΗ
Αυτό το βιβλίο του Βορειοηπειρώτη ποιητή Πέτρου Τσερκέζη μας ξετυλίγει το δράμα ενός κομματιού ελληνικής γης και μιας χούφτας ανθρώπων της. Μια γνήσια και αυθεντική φωνή μας φέρνει κοντά τη σύγχρονη δραματική ποίηση των Ελλήνων του πονεμένου τόπου μας.
Ερχόμενος από αποκομμένους τόπους, με τραγικά σύνορα και συρματοπλέγματα (το Πωγώνι και "Παλαιοπωγώνι"), δε γνώριζε ότι θα 'κανε ένα μεγάλο άλμα, από τα κακοτράχαλα βουνά της Ηπείρου σο νησί της Αφροδίτης. Δε γνώριζε ότι θα 'παιρνε το δρόμο για άλλα αποκομμένα σύνορα και φαρμακερά αγκάθια. Ο αποκομμένος ελληνισμός σακατεμένος και ακρωτηριασμένος. Καλοί οι Ελλαδίτες της Μητρόπολης, ίσως, όμως, καλύτεροι είναι εκείνοι που έχουν παραμείνει έξω, οι απόδημοι. Οι ποιητές βοηθούν για να συνεννοηθούν και να συνδεθούν πιο εύκολα αυτά τα μέρη, υψώνοντας το ανάστημά τους πάνω από τις ανησυχίες της καθημερινότητας.
Η μαρτυρία του Τσερκέζη είναι επεκτεινόμενη σε χρόνια και καιρούς , σαν να θέλει να κάνει μια αισθητική χειρουργική σ' αυτή τη γης, που είναι σταυρωμένη και καταγραμμένη σε τέσσερις συλλογές, συγκεντρωμένες σε μια. Το χέρι του λογοτέχνη, το οποίο έχει καλλιεργήσει νωρίς την ποίηση, είναι αντάξιο να χρησιμοποιήσει και άγνωστα νυστέρια, σύγχρονα, από εκείνα που λαμποκοπούν και φωτοβολούν από τις δυο κόψεις.
Η νέα συλλογή παρουσιάζεται και με πεζογραφήματα. Πολύγλωσσος και πολύφωνος ο ποιητής. Με σκίτσα και φιλοσοφικά δοκίμια, όπως θα ταίριαζε καλύτερα σ' έναν καλλιεργητή του στίχου. Όπως και στις άλλες συλλογές, σοβαρότητα και κυρίως ειλικρίνεια στην αφηγητική έκφραση. Δεν μπορείς να προσποιηθείς, προπαντός όταν το παρελθόν δεν έχει περάσει ακόμα και όταν την εποχή της ποίησης αντικαθιστά παράκαιρα εκείνη του δράματος.
Παλαιά και νέα ύλη επεξεργάζεται ο λογοτέχνης και μας την προσφέρει για να ζήσουμε αξέχαστες στιγμές μιας τραγικής αγάπης και ιστορίας.
Οι συλλογές διασταυρώνονται και εισέρχονται η μια στην άλλη, με τρία κυριότερα μοτίβα:
Α) Την ανακάλυψη της αρχαιότητας, εγκωμιάζοντας  την παλικαριά και τα δρώμενα των καιρών,

Β) Την ανακάλυψη του ποιητή που βγαίνει από ένα σύστημα και βαδίζει σ' ένα άλλο δίχως να αυτοπροδοθεί και αλλοιωθεί και
Γ) Την ανακάλυψη της Ελλάδας με όλη τη μεγαλοπρέπειά της, η οποία ρέει στο αίμα του και στη γεωγραφία της ταυτότητάς του.
Η Ελλάδα είναι ένα ορυχείο πολύτιμων λίθων, για την οποία έχεις ακούσει και διαβάσει πολλά. Η αγάπη γι αυτή γεννάει το ωραιότερα και ωριμότερα ποιήματα. Αυτός είναι ο ορυκτός πλούτος, ο πιο πολύτιμος θησαυρός του ποιητή για τον οποίο διψούσε πάντα η ψυχή του.
Είναι και μια άλλη ανακάλυψη, η τέταρτη, αυτή της Κύπρου. Σε 'κεινο τον τόπο, με αρχαία και νέα δράματα, που μοιάζουν με της γης απ' όπου κατάγεται ο δημιουργός, το αλέτρι συνεχίζει να οργώνει. Αυτό οργώνει και ο αχνός που βγαίνει από τη γη, μεθυστικός και μαγεμένος, είναι ο αέρας που βοηθά να φυτρώσουν τα σπαρτά και να ωριμάσει ο καρπός. Και σαν ωρίμασε, έγιναν αυτά τα "Λεβεντοηπειρώτικα" τραγούδια.
Αύγουστος 1995
   
Για τις συλλογές:
«Ναυαγοί στη μοναξιά»,
«Λεβεντοηπειρώτικα»,
«Οι ληστές του ήλιου», 
«Το κενό της απουσίας»

ΣΧΚΡΑΤΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Δημοσιογράφος, Αργυρόκαστρο
ΣΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΚΑΙ ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ ΛΑΟ
Κρατώ στο χέρι το βιβλίο του φίλου μου και χαίρομαι. Διαβάζω τη συλλογή και βρίσκω εκεί τα μεγάλα όνειρα ενός λαού που ονειρευότανε της Ευρώπη και τον κόσμο μέσα από τα συρματοπλέγματα, συρματοπλέγματα που μάτωναν την ψυχή μας, κουρελιασμένες χαρές, ξεψυχισμένα όνειρα, μια αιώνια φυλακή  κι εμείς βυθισμένη στη μοναξιά μας. Είχαμε όνειρα, «αχ, τι ωραία πουλιά τα όνειρά μας», μα δεν πέταξαν πέρα στον κόσμο. Το νήμα της ζωής μας ήταν μόνο η αγάπη που μας φώτιζε μέσα στο σκότος το βαθύ, γιατί όπως λέει ο ποιητής «όπου η αγάπη είναι πολύ το σκότος λιγοστεύει».
      Ονειρευτήκαμε μια νέα ζωή στον τόπο μας, χωρίς πίκρα και μίσος, ονειρευτήκαμε ηλιόλουστες μέρες, αγαπήσαμε τρελά τη Λευτεριά μας, θέλαμε απέραντους ουρανούς και φως και όχι «θλιμμένο ψωμί που ζυμώθηκε στο σκαφίδι του πόνου». Μα τίποτα δεν άλλαξε σε τούτο τον τόπο, γιατί «απ’ τα δεσμά της φυλακής πέσαμε στο χαλάζι».
      Ένα μεγάλο μήνυμα μας δίνει ο ποιητής: «Γονατίστε και προσκυνήστε στον ιερό ναό της αγάπης για να οικοδομήσουμε έναν ωραίο κόσμο».
      Ο στίχος του Πέτρου Τσερκέζη έχει νεύρο, ωστόσο τον καλύτερο του εαυτό τον βρίσκει όταν μιλά για το Πωγώνι με τα κορφοβούνια του, για την καμαρωτή Νεμέρτσικα, για τις μαρμαρένιες βρύσες με τα γάργαρα νερά που γλυκο-κελαρύζουν.
      Διαβάζοντας τα «Λεβεντοηπειρώτικα» ζούμε τα καρδιοχτύπια του ποιητή, για τον τόπο μας που αιώνια διψούσε και πεινούσε, που είχε όλα τα αγαθά και μπορούσε να βγει στο φως. Όμορφες αντιθέσεις χρησιμοποιεί ο ποιητής. «Διψά η γη μας για νερό και την ποτίζουν αίμα».
     Ο ποιητής βρίσκεται εντελώς μέσα στο πνεύμα της εποχής, παράλληλα όμως βρίσκεται και πολύ κοντά στο λαό.
1998
Για τις συλλογές:
«Οι ληστές του ήλιου», 
«Το κενό της απουσίας»

ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΖΩΤΟΣ
Μελετητής, Ιωάννινα
ΜΙΑ ΞΕΧΩΡΙΣΤΗ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ
Απόσπασμα από επιστολή
     Πρέπει, όμως με την ευκαιρία, να σε διαβεβαιώσω για τα αισθήματα αγάπης και εκτίμησης που τρέφω προς το πρόσωπό σου και τα οποία δεν προέρχονται μόνο από των συγγενικών και χωριανικών μας δεσμών, αλλά και από την αντίληψη, ότι εσύ εκπροσωπείς ότι το καλύτερο και δημιουργικότερο έχουν να παρουσιάσουν οι νεότερες γενεές των Πολυτσανιτών. 
Το ποιητικό και συγγραφικό σου έργο είναι τέτοιας ποιότητας και αξίας που δικαιολογημένα πιστεύω κατέχει ήδη μια ξεχωριστή θέση στην πνευματική και πολιτιστική ζωή του τόπου μας.
Είμαι βέβαιος, πως η πνευματική σου συγκρότηση και παιδεία, ο νηφάλιος νους, ο ακέραιος χαρακτήρας και η δημιουργική παρουσία σου στα γράμματα θα αποτελέσουν στοιχεία που θα κοσμούν τις πιο λαμπρές σελίδες της ιστορίας του μέλλοντος του τόπου μας.
Ιωάννινα 20-1-2002

Αλέκος Χατζής, δημοσιογράφος, Αθήνα
Αστείρευτη πένα ποιητικής δημιουργίας
Νέο βιβλίο από τον Β/Ηπειρώτη συγγραφέα που πορεύεται σήμερα στο νησί της Αφροδίτης
Ο πληθωρικός και ο ακράτητος δημιουργός του πεζού και φτερωτού ωραίου λόγου, ο μοναδικός ξανθός συγγραφέας από το βορειοηπειρωτικό πνευματικό οικοδόμημα, ο Πέτρο Τσερκέζης έρχεται σήμερα και παρουσιάζετε στο αναγνωστικό κοινό, από το νησί της Αφροδίτης, με το νέο δέκατο πέμπτο βιβλίο του, το οποίο αναβλύζει μέσα από τα ανήσυχα ερευνητικά σωθικά του με τον εντυπωσιακό τίτλο «Φλωροκαπνισμένο δαχτυλίδι μιας παλιάς θλίψης». Έτσι, με αυτόν τον τίτλο έχει βαπτίσει ο ίδιος ένα από τα βαθυστόχαστα φιλοσοφημένο σύγγραμμά του, το οποίο το έχει τοποθετήσει στην ραχοκοκαλιά  του βιβλίου του.
        Ασφαλώς, το θέμα δεν είναι η θλίψη κάποιου πονεμένου ήρωα. Συμβολίζει μαζί με πολλά άλλα «φλωροκαπνισμένα δαχτυλίδια» τη θλίψη μιας ολόκληρης εποχής, της πενηντάχρονης πέτρινης εποχής, της εποχής εκείνης που κυριάρχησε η πιο στυγνή δικτατορία στη χώρα που η μοίρα επέλεξε να βρεθούμε.
         Αυτή η πέτρινη εποχή ξεκίνησε μεταπολεμικά με το όραμα της ελευθερίας και δημοκρατίας και κατέληξε σε ένα θανατηφόρο κάτεργο. Ο Πέτρος, όπως και σε άλλα προηγούμενα βιβλία του και στο προκείμενο με νέο διαπεραστικό και στοχαστικό πνεύμα ωρίμανσης και έμπνευσης οργώνει βαθιά αυτή την πέτρινη εποχή, φέρνει στο φως πολύμορφες πτυχές ενός σημαντικού κεφαλαίου, το οποίο πολύ λίγο έχει αγγιχτεί στον συγγραφικό λόγο, του κεφαλαίου της ψυχοσύνθεσης του κοινωνικού δράματος. Ενός ιδιόμορφου δράματος, μάλλον μιας τραγωδίας  που παίχτηκε αιμοβόρα όχι κάποια χρόνια αλλά ολόκληρο μισό αιώνα. Το οδοιπορικό της: η θλίψη, οι αιμορραγούσες πληγές στο σώμα και στην ψυχή, τα γκρεμισμένα όνειρα και οι αλυσοδεμένες ψευδαισθήσεις, ο τρόμος και ο φόβος, μια ζωή στο χάος και το έρεβος, κραυγή απελπισίας και απογοήτευσης, λαιμητόμος και θάνατος. Μια χαρακτηριστική εικόνα αυτής της τραγωδίας σκαλίζει ο συγγραφέας στην «Κηλιδωμένη Βιογραφία» όπου στο ξετύλιγμα σε ένα σημείο γράφει: « Μου καταδίκασαν σε θάνατο τις φωνητικές χορδές/και μου αποκεφάλισαν το πνεύμα». Σε αυτό το μουντό κόκκινο ταμπλό το πιο μοιραίο κομμάτι διαδραματίστηκε για τον μειονοτικό δικό μας κόσμο, για τον Ελληνισμό μας.
        Μιλώντας μεταφορικά, η πένα του Πέτρου «αγάπησε» την παγερή θλίψη  αυτής της πέτρινης εποχής που περισσότερο την έζησε στην πέτρινη πόλη, στο Αργυρόκαστρο, και τη σκιαγραφεί με τα χρώματα που της ταιριάζουν, τα χρώματα του Άδη. Και αυτή τη στιγμή, αυθόρμητα, η σκέψη μου τρέχει μακριά και μου έρχεται στο νου  ο Γκόρκη,

 ο οποίος έχει διατυπώσει για τον Ντοστογιέφσκι ότι: «Ο Ντοστογιέφσκι αγάπησε τον ανθρώπινο πόνο», γι’ αυτό όλοι οι ήρωες του  είναι δυστυχισμένοι.
          Μήπως γέλασαν ποτέ τα χείλη του δικού μας κόσμου; Μήπως έπαψαν να κυλάνε ποτάμι τα δάκρυα από τα μάτια του; Την απάντηση μας την δίνει ο μεγάλος δάσκαλος του λόγου, ο κορυφαίος μας συγγραφέας, ο Μιλτιάδης Οικονομίδης; «Που να την έβρισκε τη χαρά ο δυστυχισμένος αυτός λαός; Αυτή η δυστυχία  έχει  δημιουργήσει «την μοιρολατρική ψυχική του διάπλαση, αυτό το πολυκύμαντο, ποτισμένο με δακρυσμένους ήχους  λαϊκό τραγούδι που σπαράζει τα τοιχώματα του κλαρίνου και παρηγορείται η πληγωμένη ψυχή του».
         Αυτή τη θλίψη της πολυπαθημένης  ψυχής του με τις τρομερές διαστάσεις που καλλιέργησε η πέτρινη εποχή σκιαγραφεί με τρανταχτά χρώματα ο Πέτρος στο βιβλίο του «Φλωροκαπνισμένο δακτυλίδι μιας παλιάς θλίψης», όπου η ποιητική του φλέβα, όπως δηλώνει ο ίδιος αναβλύζει από  τα μονοπάτια του λαϊκού τραγουδιού, από την μεγάλη αγκαλιά της λαϊκής παράδοσης, από την μοιρολατρική ψυχική του διάπλαση. Θα μου επιτρέψει ο Πέτρος να προσθέσω και κάτι ακόμα, ότι αυτή η φλέβα, η φλέβα της νεμέρτσικης πένας έχει ένα ριζάρι από το πνευματικό οικοδόμημα των μεγάλων πατέρων μας Οικονομίδη. Αυτοί θα χαίρονταν και θα χειροκροτούσαν σήμερα περισσότερο από τον καθένα αν διάβαζαν τις πινελιές του ταλαντούχου τέκνου αυτής της φύτρας, του αγαπητού μας Πέτρου Τσερκέζη.
          Το «Φλωροκαπνισμένο δακτυλίδι μιας παλιάς θλίψης» με κεντρικό θέμα την πέτρινη εποχή θα έλεγα ότι μαζί με τα δύο προηγούμενα βιβλία «Οι ληστές του Ήλιου» και «Στην όχθη του σκοτωμένου χρόνου» συνθέτουν μια ιδιόμορφη τριλογία που ξετυλίγουν  το κοινωνικό βορειοηπειρωτικό δράμα αυτής της εποχής. Βασικά είναι μια ποιητική τριλογία και ας περιλαμβάνει μέσα και πεζά κείμενα, γιατί και αυτά τα κείμενα έχουν κάτι χαρακτηριστικό της πένας του Πέτρου που περισσότερο κλίνουν στην ποιητική μορφή της λογοτεχνικής έκφρασης. Το βλέμμα του Πέτρου είναι βαθιά ποιητικό, ουράνιο και θαλάσσιο, και στη γραφή και στο αντίκρισμα, αλλά πάντα με το στίγμα της Πωγωνίσιας φλέβας.
        Μας εντυπωσιάζει ακόμα και με τον τρόπο που έχει στήσει το βιβλίο. Το «Ευρετήριο» ούτε «Μέρη», ούτε «Κεφάλαια» ξεχωρίζει. Απλώς, μας αραδιάζει κάποιες ξεχωριστές επικεφαλίδες όπως: «Λίθινη εποχή», «Χελιδόνια στον αέρα», «Από την όχθη του άλλου κόσμου», «Τραυματισμένες αθωότητες», «Φλωροκαπνισμένο δακτυλίδι», «Άνοιξε το παράθυρο να σε χαρούμε κόσμε». «Ο δρόμος προς την πατρίδα» και «Ταξίδι για τον θησαυρό». Πέρα όμως από τις διαφορετικές ονομασίες, όπου ασφαλώς και αυτές έχουν την σημασία τους, στο σκέλος της κάθε μιας από αυτές τις επικεφαλίδες δεν υπολείπεται το κεντρικό θέμα.

     Για τους γνωστούς περιοριστικούς λόγους γραφής θα δώσουμε μια εικόνα με τα όσα γράφει στο «Όλοι μας γινήκαμε εχθροί» που συμπεριλαμβάνεται στο «Φλωροκαπνισμένο δακτυλίδι»:
«Μιλούσαμε τόσο πολύ για τους εχθρούς. Θυσιάζαμε την αγάπη μας και τη ζωή μας για τους εχθρούς. Κοιμηθήκαμε μάγουλο με μάγουλο με την παγωνιά, χρόνια οχυρωμένοι στα πολυβολεία, στα κάστρα και την μοναξιά, περιμένοντας τους εχθρούς.
Η φαντασία μας τους έπλαθε με τρομαχτικές διαστάσεις από πέτρα, φωτιά και σίδερο, ενώ εκείνοι ήταν χάρτινοι, από πηλό και από πλαστελίνη. Και το παράξενο ήταν πως σημαδεύαμε τα αδέρφια μας…
Τους περιμέναμε χρόνια στα χαρακώματα μιας εποχής και όταν δεν ήρθαν ξανά φωνάζαμε μέσα στον παροξυσμό μας ενάντια στους εχθρούς. Εκείνοι έρχονταν με το ψωμί και το σταυρό κι εμείς με το δάκτυλο στη σκανδάλη.
Και όταν δεν ήρθαν, ξανά καβαλικεύαμε το άλογο της τρέλας μας, ακονίζαμε τα σπαθιά του μίσους και περιμέναμε μερόνυχτα εκεί, στην άκρη του γκρεμού, κάτω από ένα νεκρό φεγγάρι.
Έπεσαν και τα χιόνια στα μαλλιά μας και τότε δεν είχαμε την τύχη  να τους αντιμετωπίσουμε έστω και για μια φορά τους εχθρούς.
 Όλοι μας γινήκαμε εχθροί από τους εχθρούς.»
Το βιβλίο, ασφαλώς, αγγίζει και άλλες ευαίσθητες χορδές, όπου ο πολυδιάστατος  συγγραφέας, Πέτρος Τσερκέζης, έχει αφιερώσει και στο παρελθόν  ένα μεγάλο κεφάλαιο της δημιουργίας του, τις χορδές της ψυχικής διάστασης. Θυμίζουμε τις συλλογές «Στροβιλίζει η φουστανέλα» και τα «Λεβεντοηπειρώτικα». Τώρα, σε τούτο το βιβλίο  διαβάζομαι μια λυρική δέσμη: «Άνοιξε το παράθυρο να σε χαρούμε κόσμε». Η φλέβα του είναι το τραγούδι και τραγουδάει με όλη τη δύναμη της ψυχής του. Τραγουδάει την αγάπη, τον γλυκό και πικρό πόνο, τα ντέρτια και τους καημούς, αλλά και την ομορφιά τους και το παρήγορο του πολυβασανισμένου μας κόσμου.  
          Αυτά είναι τα όνειρα που σβήσανε. Η αγάπη όμως για τον άνθρωπο, πάντων καιρών, σε χιόνια και λιακάδες, μένει στολίδι της ψυχής του, πυρσός αναμμένος. «Χάθηκαν τα λιβάδια της παιδικής ηλικίας, χάθηκαν και ξεθώριασαν πολλά μέσα στο χρόνο, γράφει ο ποιητής, η αγάπη όμως δε χάνεται». Και ο Πέτρος για την αγάπη έχει πλέξει πολλούς στίχους, πολλά λατρευτά τραγούδια. Ένα απ’ αυτά;

 Οφείλουμε να επισημάνομε επίσης ότι ο  Πέτρος σαν τον μυθικό Ανταίο εάν δεν πατήσει την φτέρνα του στα χώματα της φύτρας του, της Πολύτσανης, του κόβονται τα φτερά. Και το γεγονός που χρόνια τώρα, δηλαδή, μετά την αλλαγή, πορεύεται στο νησί της Αφροδίτης, στην αδελφή μαρτυρική Κύπρο, αυτή η μακρινή γεωγραφική απόσταση τον έχει φέρει όλο και πιο κοντά περισσότερο με τη γενέτειρά του την χιλιοτραγουδισμένη και από τον ίδιο.  Ένα μικρό απόσπασμα από το ποίημα: «Κρήνη, κρυστάλλινη κρήνη».
«Κάτω από τη σκιά του μεγάλου βουνού έκατσα να ξαποστάσω
με βλέμμα τρεμάμενο, νοσταλγικό, τον κόσμο μου ν’ αγκαλιάσω.
…………………………………………………………
Η Νεμέρτσικα ξάπλωσε  σαν βουβάλι με τη σελήνη στο λαιμό
αχ στρώσε μου στη ρίζα να ξεχαστώ απ’ τον πικρό ξενιτεμό.»
        Δεν υπερβάλω όμως, διατυπώνοντας, ότι ο Πέτρο Τερκέζης είναι από τους λίγους  συγγραφείς του χώρου μας, ο οποίος διακρίνεται για την μεγαλοψυχία του και τα αγνά αισθήματα σεβασμού και αγάπης που θρέφει προς όλους τους συναδέλφους του. Στα βιβλία του διαβάζομε εκτενέστερες αναφορές για τα έργα τους και την προσφορά τους στο βωμό του πολιτισμού μας. Κάθε έργο τους το εκτιμάει, το βλέπει σαν ένα λιθαράκι σε αυτό το βωμό και χαίρεται για κάθε επιτυχία τους.
 Αυτό το πνεύμα διέπει και το τελευταίο βιβλίο του «Φλωροκαπνισμένο δακτυλίδι…». Και ξεφυλλίζοντας τον επίλογό του; «Είπαν για τον συγγραφέα», μετά λύπης  παρατηρούμε ότι για τον Πέτρο μιλάνε μόνο Ελλαδίτες, Κύπριοι και Αλβανοί λόγιοι, ενώ ο κύριος συγγραφικός κορμός μας, η «αφρόκρεμα» δηλαδή, κρατάει σιωπή ιχθύος. Και το άλλο, το οποίο δεν μπορούμε να μη το πούμε, κυοφορεί ένα φαινόμενο όπου μόνο ο κύκλος τους υπάρχει και με συντεχνιακό τρόπο αυτός προβάλετε και γι’ αυτόν στήνονται ακροάσεις. Ο Πέτρος με ένα πληθωρικό και αξιόλογο εθνικό έργο που μπορεί να μετρηθεί με τον καθένα μένει άφαντος και αδικημένος. Τον έχουνε «χαρίσει» στο νησί της Αφροδίτης. Στο χώρο τους δεν έχει χώρο, ενώ ο πραγματικός χώρος μας, ο βορειοηπειρωτικός τόσο πολύ διψάει για πολιτισμό και προκοπή.
 Ο πεφωτισμένος Πέτρος Τσερκέζης αγκαλιά με την Αφροδίτη πατάει γερά στον τόπο του, παίρνει έμπνευση από το βουνοστέφανο του Πωγωνίου με άμβωνα  την ψηλότερη κορυφή της Ηπείρου, τον Πάμπιγκο και του ευχόμαστε νέες κορυφές στο συγγραφικό του έργο.
Για τη συλλογή:
«Φλωροκαπνισμένο δαχτυλίδι μιας παλιάς θλίψης»


ΟΣΑ ΔΕΝΤΡΑ ΕΧΕΙ Τ΄ΑΛΩΝΙ, ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ
ΠΕΤΡΟΣ ΤΣΕΡΚΕΖΗΣ
γράφει ο Απόστολος Θηβαίος.

Κάποτε θα γνωρίσεις τις λογοτεχνίες, θα συναντήσεις τους μεγάλους πρεσβευτές, όσους παρέχουν στο λόγο την ιδανική και ακέραια μνήμη του. Όμως τον τόπο, το μέρος με τις πέτρες του και τους νεκρούς δεν θα το βρεις ποτέ. Η μεγάλη τέχνη της ζωής υπακούει στο νόμο του προσκυνήματος. Σ΄όλο το μήκος της ζωής είναι
 οι τόποι που θα δεις προσευχητάρια και τα παρηγορητικά εικονοστάσια παλαιών, εθνικών οδών.
Ο Τσερκέζης είναι απ’εκείνο το μέρος. Που ανήκει, ίσως κοντύτερα απ΄όλα στο παλιό, δωρικό πνεύμα. Τα βότσαλα κάτω απ’τη γλώσσα του ποιητή, η τραχιά, ανθρώπινη φύση στην καλύτερή της μορφή. Είναι ασυγκράτητος ο Τσερκέζης, είναι τόσα πολλά εκείνα που είδε και πώς να μην τα πει. Το υλικό του είναι αποσπάσματα βίου, φωτογραφίες απ’ τις σκηνογραφίες των καθημερινών μυστηρίων. Γεννήματα διακριτικών αφορμών. Είναι αισθητικός ο συγγραφέας Τσερκέζης γιατί καθώς θυμάται παθαίνει και ο ίδιος την εξάντληση, την απόσταση από τις αρχικές καταβολές. Συμβαίνει οπτικός και άλλοτε πάλι, ως πειστική εκφώνηση ο ήχος των οικισμών πάνω απ’ την Κόνιτσα, τα μέρη των τεχνιτών και τα βουνίσια μονοπάτια. Και ως εκεί που σβήνει η πέτρα φωνές αντικριστές.
Το μοιρολόι που ορίζει την ακουστική του τ’αφήνουμε απλησίαστο. Είναι σαν δοκιμάζει κανείς να ερμηνεύσει τις αυθεντικές εκφράσεις του λαού. Τον τρόπο με τον οποίο συναινεί στο μερίδιο του δράματος, όπως του αναλογεί. Η πίστη της υπομονής, της εγκαρτέρησης, της αντοχής, συνθέτουν το δόγμα του Τσερκέζη. Αυτά όλα μεταγγίζονται στο σώμα του κειμένου ακριβώς όπως βιώθηκαν στη μακρά και ασύλληπτη, καθημερινή εμπειρία. Στον κύκλο της, στην κατάρα της επανάληψης, της ερήμωσης και της επιστροφής, καμιά στιγμή δεν χάνεται, σ΄αυτό το σχήμα. Άκουσε τις γυναίκες, μισό αιώνα στο ίδιο μετερίζι, με τη μαιναδική πια σοφία ενός άλλου καιρού, πελώριες, συντριπτικές σκιές. Τέτοια πράγματα διεγείρουν τον Πέτρο Τσερκέζη. Μονάχα εκείνος που δεν ακούει τα λυπημένα τραγούδια, που δεν πιστεύει στη γλώσσα της νύχτας, μονάχα αυτός δεν θ’ακούσει τις φωνές. Δεν θα υποψιαστεί τα σύμβολα της προσωπικής εμπειρίας, εκείνης που ολοκληρώνει λέξη προς λέξη το γραφικό χαρακτήρα του Τσερκέζη.

Βαθμιαία αποκαλύπτεται ολόκληρη η σκηνή, λουσμένη στο φως ενός θεάτρου ελληνικού. Τ΄αμφιθέατρο της Ηπείρου είναι ο τόπος της σπουδής του συγγραφέα. Εκεί έμελε να ζήσουν όσοι Αιολείς απέμειναν. Ο καημός της ζωής και η μεταφυσική του που κατέχει το μερίδιο για το ζύγι της ιδιότητας και της αποτίμησης. Ο Πέτρος Τσερκέζης στέκει εμπρός στα ξεκληρισμένα σπίτια και εμπρός στους όρους της ίδιας μας της ζωής, ακουμπώντας θέματα θρυλικά, ζητήματα της ατμόσφαιρας και του προσωπικού οράματος. Τοιχογραφίες όσων φέρνει ο κεραυνός και οι μακρές ιστορίες της φυλής.
Ίσως από μια επιβεβαίωση του σύντομου βιογραφικού του ίδιου του συγγραφέα, να προέκυψε το ενδιαφέρον για το μικρογράφημα του μοιρολογιού. Και αν μονάχο του ξεδιαλέχτηκε απ’ την εξαίρετη σειρά των κειμένων είναι για την πειστικότητα και το

σφυγμό. Και γιατί μ’επάρκεια συμβαίνει να καταθέτονται πράγματα που εμπίπτουν πρώτα στο ένστικτο, το θυμικό. Όλα σε ισορροπία. Ο Πέτρος Τσερκέζης άμεσος, πολιτικός και μεταφυσικός. Να υψώνεται μαζί με τον τόπο του.
«ΤΑ ΜΙΚΡΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ» Παρουσίαση
Φεβρουάριος 2014
Για τα  «ΜΙΚΡΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ»
του συγγραφέα μας, Πέτρο Τσερκέζη.
Πρόσφατα κυκλοφόρησαν σε ηλεκτρονική μορφή. Ένα μέρος απ’ αυτά είχε την τιμή να τα φιλοξενήσει η εφημερίδα μας. Ο Πέτρος είναι αντάξιος πίστης στις ρίζες μας. Η μάνα «Γαία» Πολύτσανη που τον γέννησε, έδωσε εντολή στις κόρες της, τις Μούσες της τέχνης του λόγου ιδιαιτέρως της ποίησης, μεγαλώνοντάς τον να τον νανουρίσουν με το κελάρυσμα όχι μόνο του Κατωπήγαδου αλλά όλων των πηγαδιών μας, με το γλυκοκελάηδημα των πουλιών στους κήπους με το μεθυστικό άρωμα από τις βιολέτες, του μοσχοτρίφυλλου και του μελισσοβότανου στα λιβάδια όλου του Πωγωνίου. Από τα νεανικά του χρόνια αυτός δεν τις αποχωρίστηκε. Τις ακολούθησε πιστά στις ανηφόρες της τέχνης, δίνοντάς μας απλόχερα στολίδια της ποίησης και των πεζών. Μας ευνοεί η τύχη με τα «Μικρογραφήματα». Να γευτούμε τη μέλινη ύπαρξη του γενέθλιου τόπου μας, το χάδι της χαράς εκείνης της ζωής που σφράγισε τις αποχρώσεις της ύπαρξής μας. Τα  μεταφέρει τόσο ωραία η πένα του Πέτρου, μας βουτάει στο κομμάτι της ζωής που νοσταλγούμε τόσο πολύ. Απ’ τον Πάπιγκο της τέχνης ασταμάτητα μας δωρίζει όχι μόνο κλωνάρια αμάραντου, άρωμα τσαγιού ή φασκόμηλου, αλλά ολάκερα χρυσά στεφάνια που θα στολίσουν τα έργα των λόγιων συμπατριωτών μας στο μέλλον.              
 Ένα χρυσό στεφάνι τέχνης είναι τα «Μικρογραφήματα» του Τσερκέζη. Για πολλούς λόγους. Με ευαισθησία ψυχής ο συγγραφέας, κουβαλάει βαρύ «ζάλωμα» ζωής με όλες τις πτυχές της. Υπενθυμίζοντάς κάποιες σταγόνες πίκρας της δύσκολης ζωής μας δωρίζει απλόχερα το βασιλικό πολτό της, πάνω απ’ όλα το θησαυρό της λαϊκής σοφίας, αλλά και τις αγέρωχες αξίες του ηθικού μας κώδικα. Μας γλυκοψιθυρίζει να μη θαμπωθεί η μνήμη μας από της σειρήνες τους νεοπλουτισμού, πέφτοντας στην Αγκαλιά του Μορφέα της αμνησίας με αποτέλεσμα να ξεχάσουμε την Πατρίδα, τις ιδέες, την ίδια την κρυστάλλινη τίμια ζωή. Ζωγραφίζει  με λεπτότητα το καρδιογράφημα της « μεγάλης καρδιάς του καστανά…», αλλά και το μεγαλείο του «Πέτρινου σοφρά» εκεί «που έπαιρνε φωτιά ο Πωγωνίσιος, θέριευαν φανταχτερά οι χοροί στις γιορτές… καίγονταν το πελεκούδι…». Εκεί ζυμώνονταν το πιο γλυκό ψωμί του κόσμου, εκδηλώνονταν η ανθρώπινη αγάπη, η κοινωνικότητα, ο απέραντος σεβασμός και συμπαράσταση για το συγγενή, το γείτονα, τον καλό μας συγχωριανό. Διώχνει την αντάρα της άγνοιας από τα μάτια της αντίληψής μας, ότι πάντα κάποιος «…ξένος κάθισε σταυροπόδι στα νοικοκυριά μας…» . Μας σκουντάει το νυσταγμένο νου ότι στο χωροχρόνο της εξέλιξης
της ανθρώπινης ιστορίας, «…είχε βγει από την τρώγλη ο δράκος» και ότι πάντα συμβαίνει όπως « Ο τόπος μύριζε έγκλημα…» . Ερεθίζει τα αρχεία της μνήμης να θυμηθεί ο καθένας την μαγεία, το πρώτο καρδιοχτύπι από το βέλος του αγγέλου έρωτα. Εκείνα «τα σμαράγδια μάτια της…» που δεν ξεχνιούνται και μας συνοδεύουν σε όλη τη ζωή. Νιώθει στο πετσί του ο συγγραφέας τα δεινά του πόνου του απλού ανθρώπου, το συναίσθημα που κουβαλάει, διότι δεν ζει στη γυάλα του εαυτού του. Παραδειγματίζει τον καθένα μας να μη αμπαρώνεται στο κέλυφος του εγωκεντρισμού του. Επιτυχώς μας μεταδίδει την απέχθεια που νιώθουν δροπολίτισσες για την αχόρταγη βδέλλα  τον αγά, στο « όσα δέντρα έχει το αλώνι». Τον αβάσταχτο πόνο της Σοφίας από την ανοιχτή πληγή της ξενιτιάς, αλλά και τα «τρία παιδιά από την Κορυτσά στο Σύνταγμα» που κουβαλούν  στην τρυφερή πλάτη τους το ίδιο ασήκωτο βάρος, με την πιο παράλογη συμπεριφορά μιας μεσαιωνικής αντίληψης ενός ολάκερου κράτους. Να καταπιέζει τον απλό άνθρωπο, να νιώθει  ξένος στην ίδια του την Πατρίδα.  Υψώνει τη φωνή του ο Πέτρος κατά του δικτάτορα που κρύβοντας το πρόσωπο του κάτω από το πορφυρένιο πέπλο της ιδεολογίας και του ψεύτικου χαμόγελου, έχτισε την πιο απάνθρωπη δικτατορία, ψαλιδίζοντας τα φτερά της λευτεριάς και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Καμπανίζει στ’ αυτιά μας ο τίτλος στο αφιέρωμα για τον Πατρο Κοσμά: «Εδώ θα γεννηθεί ο αντίχριστος». «…Ο δρόμος του Κυρίου με οδηγεί αλλού». Και άλλα πραγματικά διαμάντια τέχνης κατέχει το βιβλίο που εμείς μέσα σε ένα άρθρο αδυνατούμε να αναφέρουμε. Θαμπώνουν πιστέψτε μας! Ευχόμαστε από τα βάθη της καρδιάς μας, εις ανώτερα Πέτρο!                                                                                                                            
Είμαι απόλυτα σίγουρος ότι ο νεανικός έρωτας του Πέτρου με τις Μούσες καλά κρατεί. Θα τον στηρίξει να ανέβει σε υψηλότερες βουνοκορυφές της λογοτεχνίας. 
Εμείς θα καμαρώνουμε.                                                                                                                    Ακούστε με! Θα νιώσετε πολύ ωραία ως αναγνώστες. Πολύ απλά στο «e-book» με το όνομα Τσερκέζης Πέτρος, κάντε κλικ στο «κατεβασέτο» και θα το απολαύσετε. Καλή ανάγνωση εύχομαι σε όλους!
 Θεοδόσης Μάντζαρης.     
Μάρτιος 2014

ΑΛΕΚΟΣ ΧΑΤΖΗΣ
Λοιπόν, τα "Μικρογραφήματα" τα διάβασα μονορούφι και πρώτο που θέλω να σου πω είναι ότι αδικείς την πένα σου. Αυτά δεν είναι μικρογραφήματα αλλά μεγαλοδημιουργήματα που λαμπαδιάζουν μεγάλα μηνύματα. Μερικά από αυτά τα έχουμε δημοσιεύσει στην «Αφύπνιση» όπως «Η Δεροπολίτισσα και η γαλανόλευκη», «Εδώ θα γεννηθεί ο Αντίχριστος» κ.α.
Πέτρο μου, δεν υπερβάλω. Διαβάζω όλα όσα γράφονται για τον τόπο μας. Τέτοια βαθιά εμπνευσμένη ανάλυση της ψυχοσύνθεσης του δικού μας κόσμου με έντονο εθνικό αποτύπωμα και γλυκό λυρισμό, μ’ έναν γλαφυρό λόγο που ρέει σαν χείμαρρος, με ποιητική ομορφιά δεν την έχω συναντήσει σε κανέναν, όπως κανένας άλλος δεν μπορεί να συγκριθεί με τον γίγαντα Μιλτιάδη Οικονομίδη. Ο όρος μικρογραφήματα στην προκειμένη περίπτωση αλληγορικά μπορεί να σταθεί σαν τα αρωματικά μικρομπουκαλάκια με τις καλύτερες ευωδίες.
Συγχαρητήρια.
Μάρτιος 2014
ΠΕΤΡΟΣ ΚΟΥΡΤΗΣ
ΑΓΑΠΗΤΕ ΜΟΥ ΦΙΛΕ,…… ΠΕΤΡΟ ΤΣΕΡΚΕΖΗ…..…!
Θα επιτρέψω στις παλάμες των χεριών μου, όταν συναντούν τα γραπτά σας να σε χειροκροτούν χωρίς τη δική μου συγκατάθεση……. Διάβασα και ξαναδιάβασα τα Μικρογραφήματά σας….. Δε μπορώ να κρύψω τον θαυμασμό μου …… όλα τους κρύβουν μια ιδιαιτερότητα που σκλαβώνουν τον αναγνώστη….. τόσο που δεν τον αφήνουν να ξεκοπεί ούτε για ένα δευτερόλεπτο…… Τα πάντα σε συναρπάζουν, σε λυγίζουν, σε ανεβάζουν στον έβδομο ουρανό, ……..Συνάντησα μια πανδαισία λογοτεχνικών χρωμάτων, μια γλαφυρή και πλούσια γλώσσα, εικόνες της καθημερινότητας που ενώ τις ζούμε, καμιά φορά τις αγνοούμε……. Μου είναι αδύνατο να διακρίνω πιο είναι το καλύτερο… «ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΑ»… Και όμως θ’ αρχίσω με το « Ο ΧΟΡΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ» ……. Με κοίταζε με δυο σμαράγδια ματιά και χοπ- χοπ το κελάηδημά της και χοπ-χοπ καρδιά μου…..!
Νιώθω περήφανος που γνωριστήκαμε……. Εύγε σας!
Για τα «Μικρογραφήματα»
Μάρτιος 2014

**********************************************************************************

Διεύθυνση και τηλέφωνα επικοινωνίας:
Οικείας:                                        Εργασίας:
ΠΕΤΡΟΣ ΤΣΕΡΚΕΖΗΣ              ΠΕΤΡΟΣ ΤΣΕΡΚΕΖΗΣ
Κυριάκου Μάτση 14                     Σολώνειον Κέντρο Βιβλίου
Άγιους Ομολογητές Διαμ. 402      Βυζαντίου 24 Στρόβολος
1082, Λευκωσία - Κύπρος             1300 Λευκωσία - Κύπρος                                                              
                                                             Τ.Θ.24527
Τηλ. Οικείας: 00357 22 676403     Τηλ. 00357 22 666799
Κινητό:  00357 99 322623              Φαξ: 00357 22 666997
                                                       
Ηλεκτρονική  διεύθυνση:  tserkezisp@hotmail.com              





Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

~Ένα ποίημα του Γιάννη Παρασκευόπουλου~

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

~Αναζήτηση~ 

 Εξαϋλώθηκαν τα συναισθήματα
 λες και δεν υπήρξαν ποτέ.

 Πέτρωσε η καρδιά
 παρά την θέρμης.

Βούρκωσε η σκέψη
 στο βάλτο της λησμονιάς. 

 Σε μια πικραμένη ανατολή
 έδυσε το φεγγάρι σου.

 Και συ μόνη περιπλανιέσαι
στα πέρατα του απείρου
 ψάχνοντας άλλα σύμπαντα.

 Παρασκευόπουλος Γιάννης 







~Σιωπηλός άγγελος~

Γράφουν οι:Μαριάνθη Παπάδη &' Μαριάνθη Πλειώνη
Το έντονο κορνάρισμα από το μπλε Golf, που κινούνταν σαν αστραπή στη Λεωφόρο Κηφισίας έκανε τους οδηγούς να κοιτάνε με απορία τους επιβάτες του, μόλις αυτό βρισκόταν πίσω, πλάι, μπροστά τους. Στο κάθισμα του οδηγού ο Ιάσονας κάθιδρος προσπαθούσε να περάσει, όσο πιο γρήγορα μπορούσε ανάμεσα από τα υπόλοιπα οχήματα, που ανέβαιναν κι αυτά προς τα πάνω. Δίπλα του σωριασμένη με ζωγραφισμένη την αγωνία στο αναψοκοκκινισμένο της πρόσωπο η ετοιμόγεννη Πηγή δάγκωνε τα χείλη της από τις σουβλιές που τρύπαγαν τα σωθικά της οι μικροί κοφτοί πόνοι. Λίγο πριν είχε ανακοινώσει με κλαούρικο* βλέμμα στο σύζυγό της, «πως τα νερά έσπασαν», όπως συνηθίζεται να λένε οι γυναίκες, μόλις φτάσει η μαγική εκείνη ώρα της γέννησης. Κάποιες ώρες αργότερα οι δυο τους παρέα με τα παππούδια, τις γιαγιάδες, αδέλφια και το υπόλοιπο σόι, η ελληνική υποδοχή των βρεφών σε όλο της το μεγαλείο, κοίταζαν με λατρεία το άγνωστο μέχρι τότε πλασματάκι τους. Έν…

ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ του Χριστόφορου Τριάντη

Στο τραπέζι του δασκάλου, υπήρχαν σύκα και δροσερό νερό. Καθόταν κάτω από τον πλάτανο της σχολής. Ένας νέος ήρθε να τον δει.Τον πλησίασε. «Ήρθα να γραφώ στη σχολή.Μόνο κοντά σας,θα βρω την αλήθεια». «Ποια  αλήθεια;» «Πώς θα γίνω άριστος!» «Άκου νέε,για να το επιτύχεις αυτό, πρέπει να ακολουθείς σε όλη τη ζωή,κάποιες αρετές.Πρώτα να ‘σαι γενναιόδωρος,  έτσι θα κερδίζεις ανθρώπους.Μετά είναι η ειλικρίνεια,να μη λες ψέματα,στους άλλους και τον εαυτό σου.Ακόμα, χρειάζεται να καλλιεργείς  την εξυπνάδα σου , για ν’ αγαπήσεις και να αγαπηθείς. Υπάρχει και η αρετή της ευσπλαχνίας , αν την “εξασκείς” οι φτωχοί θα σ’ αγαπούν πραγματικά. Τέλος,  ο σεβασμός, αν σέβεσαι τους ανθρώπους  και τον Θεό,  θα γίνεις σοφός».