Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Κυριακή, 16 Φεβρουαρίου 2014



~Λογοτεχνικές Παρουσιάσεις~

~Αφιέρωμα ~

~Γιώργος Γκανέλης~

{16/2/2014}


















~Γιώργος Γκανέλης~
Μικρό βιογραφικό

Ο Γιώργος Γκανέλης γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε Κλασική
Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Είναι καθηγητής Φιλολογίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Με την ποίηση ασχολείται εδώ και μερικές δεκαετίες.
********************************************************************

ΤΑ ΑΓΑΛΜΑΤΑ

Τα χρόνια που ξοδεύτηκαν απ’ τη βιασύνη μας
για να προλάβουμε τη συνάντηση
του κορμιού με την άγρια σκέψη
τα στατικά μεσημέρια
από την κούραση της πρωινής συζήτησης
με τους απόμαχους ή τους άνεργους
η άσπρη γραμμή στον ορίζοντα
και τ’ αεροπλάνο που την τέμνει
εσύ, εγώ, οι φίλοι, οι άγνωστοι
είναι εικόνες
που εκτίθενται σε μουσεία καθημερινής χρήσης
χωρίς εισιτήριο εισόδου˙
ίσως γιατί δεν έχουν τίποτα να πούνε
ή δε θέλουν ν’ αποκαλυφτούν σε λίγους.

Τώρα που γίναμε όλοι καλλιτέχνες
μας άφησε το νερό και κύλησε μακριά
έξω απ’ τη στείρα λογική μας.
Οι πηγές κυριεύτηκαν από επιδρομείς τόσο ξένους˙
οι πηγές οι νηστικές από υγρασία
οι πηγές, και πιο πέρα
ένα μικρό τριζόνι της ερημιάς
αφουγκράζεται τους παλμούς της πολιτείας.
Το λάθος μας το μετρήσαμε στα δάχτυλα
δεν ήταν μόνο δικό μας
ήταν μια κραυγή από αναδυόμενα δελφίνια
που έβγαιναν στη στεριά.

Τις σάπιες ρίζες τις άκουσα και σήμερα
να δίνουν παρηγοριά στους βλαστούς, στα φύλλα
κι αυτά με τη σειρά τους
να ικετεύουν τον αέρα να σωπάσει
να φανεί ο υλοτόμος με το πριόνι –
τι ωφελεί η καθυστέρηση
μιας που η αρρώστια επεκτάθηκε στη σκέψη ;
Ίσως εκείνο το δέντρο με τη νωχελική όψη
είναι μια αντιγραφή πολλών σωμάτων
που ντρέπονται να κυκλοφορήσουν στην αγορά
γιατί εκεί συχνάζουν μόνο οι καλλιτέχνες των μουσείων.

Καλά είναι τ’ αγάλματα – έστω και ακέφαλα –
μα πιο καλά τα άλλα, τα ντροπαλά.

Γιώργος Γκανέλης ''Ανάπηροι δρομείς''

εκδ. Στοχαστής, 2012

Τ’ ΑΚΓΑΘΙΑ

Τ’ αγκάθια τρυπάνε την πέτσα με μια γλυκύτητα

σαν το χάδι που ρουφάς στην εξοχή.

Είναι αγκάθια τονωτικά

η μόνη λύση για τις ώρες του χειμώνα

που βουβοί κοιτάμε τους δρόμους

να χάνονται μέσα στην ομίχλη

και τ’ αυτοκίνητα που ρίχνουν τον όγκο τους

πάνω στην άσφαλτο

λες κι εκδικούνται για τον άχαρο ρόλο τους :

να μεταφέρουν κορμιά

στολισμένα με λέπια αμάθειας.

Είναι αγκάθια του Γενάρη

είναι αχτίδες της πρόωρης άνοιξης

ένα καλωσόρισμα επιφυλακτικό

που κατεβαίνει ως το μυχό των οστών

μέσα στα σκοτάδια του αίματος,

παντού διέρχεται ασβεστωμένο

μήνυμα μιας νέας ανακαίνισης.

Και πάλι έχουμε λόγους να μιλάμε

ν’ αναρωτιόμαστε γι’ αυτή την άφιξη

ενώ γνωρίζουμε πως γρήγορα θ’ αναμειχθεί

με την γκρίζα διαδρομή των εβδομάδων

και θα ξεχαστεί όπως όλα τ’ αναπάντεχα

αφού τα μάτια κοιτάνε πάντα κάτω .

ο χειμώνας της ψυχής δεν έχει ήλιο.

Γιώργος Γκανέλης

‘’Ανάπηροι δρομείς’’ εκδ. Στοχαστής, 2012


ΟΙ ΤΡΥΠΕΣ

Πώς να γεμίσεις τις τρύπες

που ανοίχτηκαν σ' όλο το σώμα

ακόμα και στις πλαγιές των βουνών

στις πεδιάδες και στις θάλασσες

από ριπές αδέσποτες - όχι όπλων

δεν ξέρω από τι.

Θέλω να εξηγήσω πολλά φαινόμενα

μα τα σύννεφα εμποδίζουν την όραση

η κυκλοφορία μας στους ουρανούς

κατάντησε προβληματική.

Το μόνο που βλέπω

είναι φαντάσματα της μέρας

ιππότες που τρέπονται σε φυγή

πόλεις χωρίς όνομα

που χτίζονται πάνω σ' ερείπια

κι εσένα ν' αρνείσαι την καταγωγή σου.

Γιώργος Γκανέλης ''ΑΝΑΠΗΡΟΙ ΔΡΟΜΕΙΣ'' 2012 Στοχαστής




ΜΕ ΑΙΜΑ

Παντού τελάρα πεταμένα

σωροί χαρτιών και υποσχέσεις

τα όνειρά σου λαβωμένα

απ’ της ζωής σου τις ανέσεις.

Άψυχα σίδερα στους δρόμους

στα λούνα παρκ και στους αιθέρες

κι εγώ κοιτώ τους ταχυδρόμους

που ασχολούνται με τις μέρες.

Τα βράδια κάτω στο λιμάνι

μια νοσταλγία με σαρώνει

και το πρωί το παιδομάνι

την ηλικία μου σκοτώνει.

Πάνω από γέφυρες που τρίζουν

περνούν της άνοιξης τα τρένα

την ακοή μου πριονίζουν

και του μυαλού μου την αρένα.

Οι πολιτείες με νικάνε

μου δείχνουνε τα λάφυρά τους

τους βολεμένους προσκυνάνε

με λούζουνε με τα πυρά τους.

Χορεύουνε μες στις πλατείες

έφηβοι άγγελοι με μάσκες

μα στου πλανήτη τις γωνίες

είναι ζωσμένοι με μπαλάσκες.

Ο κόσμος είναι ένα ψέμα

κι ο χρόνος τον υποστηρίζει

τα όνειρά μας καθορίζει

την απονιά του μας δωρίζει

και τρέφεται μόνο με αίμα.

Γιώργος Γκανέλης









ΤΟ ΒΑΘΟΣ

Είδα πολλούς ανθρώπους απ' το βάθος τους.

Όπως είναι πραγματικά

φανερώνονται μόνο όταν απελπίζονται.

Τότε επιδίδονται σε μοναχικούς περιπάτους

μπροστά από αστραφτερές βιτρίνες

που σε καλούν να τις επισκεφτείς από κοντά.

Μετά πηγαίνεις σπίτι

κι ακουμπάς τα νεύρα σου στο τραπέζι.

Τα πλένεις, τα σκουπίζεις και τα ξαναφοράς

σαν να ήταν ρούχα που ποτέ δεν παλιώνουν

ενώ εσύ παλιώνεις

κάθε φορά που ζητάς εξηγήσεις από τiς βιτρίνες.

Πολλών ειδών άνθρωποι γυρεύουν συντροφιά.

Μην απατάσαι όταν τους βλέπεις να γελούν:

στην ουσία εξοντώνονται

από τις συνεχείς μυϊκές συσπάσεις

στο βάθος του πυρήνα τους.

Απομένει να δείχνεις κατανόηση...

Γιώργος Γκανέλης

'' Ανάπηροι δρομείς ''εκδ. Στοχαστής, 2012







Δε ζητάω πολλά˙

μόνο μια βροχή ανοιξιάτικη

που θα σου φέρει ξανά στο νου

ζωηρά χρώματα και δυνατούς ήχους.

Εκείνο το βράδυ με δυσκόλευε πολύ η μουσική

ενώ εσύ στεκόσουν στην άκρη του δωματίου

και κοίταζες με αφέλεια τις κινήσεις των παιδιών.

Ήσουν κι εσύ παιδί

μα πάντα προτιμούσες τη σιωπή.

Μιλούσες με τις άκρες των δαχτύλων

καθώς αιωρούσες τα χέρια σου αναίτια.

«Η βροχή έχει ήχο

η βροχή έχει χρώματα» έλεγες.

Μα η ζωή σου είναι βροχή στεγνή

μια καθιερωμένη τελετή

χωρίς μέτρο και ομοιοκαταληξίες

χωρίς την παρουσία μας στους κύκλους των ματιών σου.

Μήπως εσύ μας αγνοείς

ή εμείς σε περιφρονούμε;

Έχουμε πια αποβάλει

εκείνη τη μικρή δειλία που αισθανόμασταν

όταν μαδούσαμε τις μαργαρίτες

όταν κοιτάζαμε το δειλινό να σκεπάζει την πόλη˙

την πόλη που την ήξερες πιο καλά από μας

ενώ για εκείνη ήσουν ανεπιθύμητη.

Τώρα πια δεν υπολογίζουμε τη φρίκη

στο αντίκρισμα της πρώιμης απογοήτευσης.

Οι κίνδυνοι είναι ανίσχυροι

για να εισβάλουν σε φλέβες αλλιώτικες

που η ροή του αίματος έχει λοξή διεύθυνση˙

εκεί μέσα είμαστε μα δεν πνιγόμαστε

γιατί το αίμα μας εκβάλλει στη δική σου οπτασία.

Αν κάποτε αγαπήσεις τη βροχή

πρόσεξε μην την εξαντλήσεις…

Γιώργος Γκανέλης
‘’Ανάπηροι δρομείς’’ εκδ. Στοχαστής, 2012







ΕΡΗΜΗΝ

Υποψία ελπίδας στα μάτια των προσφύγων

ίσκιος απ’ το δέντρο του άρρωστου δάσους

ένα χάδι κύλησε στην ουλή της νύχτας

ρίχνοντας πέπλα στοργικά στους τελευταίους θεούς

μέσα στην πόλη της αμαρτίας .

φωνές και ήχοι χωρίς χρώμα

εξουσίες γυμνές στην αποβάθρα της αυγής

«η ζωή άρχισε αργά» σκέφτηκες

« την ώρα που τα πολυβόλα ησύχασαν

μετά το ταξίδι στο κέντρο της μάχης

για λευτεριά του μυαλού, του ύπνου μας».

Ευχολόγια και αναίτιες χειραψίες

τα χέρια σου ζητώ τα μεσάνυχτα

χωρίς πνοή, σαν σημαία, σαν άστρο πολικό

ερήμην των τελευταίων θεών – η άνοιξη κρύφτηκε.

Γιώργος Γκανέλης
‘’ Ο Σκοπευτής της μνήμης’’ εκδ. Στοχαστής, 2013



ΨΕΜΑ

Στην πόλη τα πλήθη φόρεσαν τις προσωπίδες
ο ήλιος εγκλωβίζεται στους μανδύες του
παρατείνοντας την ήττα των νικημένων,
όλα υπάρχουν σαν το σκούρο φθινόπωρο
στην κόψη της πιθανής μπόρας
όταν το σύννεφο απειλεί και απειλείται
από το πείσμα της φετινής ανομβρίας.

Η εύκολη αλλαγή συναισθημάτων μάτωσε την ψυχή
καθώς τα νεογέννητα χρώματα πνίγηκαν στο γκρίζο
κι η φωτιά του πανικού αναρροφούσε μια σανίδα
σωτηρίας που είχε μείνει. Οι φωνές μας σκορπίστηκαν
τα υπολείμματα της ικεσίας μάς ανήκουν -
τι να ζητήσεις, από πού; Το περιβάλλον στηρίζεται
στα γόνατα του αυστηρού τεχνοκράτη
οι υποσχέσεις για ακίνδυνες απολαύσεις

ένα ψέμα στη δίνη της Ιστορίας.

Γιώργος Γκανέλης '' Ο σκοπευτής της μνήμης ''





Ο ΣΚΟΠΕΥΤΗΣ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ

Για μια στιγμή ζητήσαμε τις ρίζες της επιστροφής
κι αμήχανοι συλλαβίσαμε τα λόγια μιας άλλης Ελλάδας
γυρεύοντας πολιτείες αδιαμόρφωτες
χτισμένες με τις τύψεις των ηρώων
κι ύστερα θα γυροφέρνουμε τις γειτονιές που δεν γκρεμίστηκαν
κι αύριο, μικροί κι απροστάτευτοι θα σαλπίζουμε στους αιθέρες
μήπως κι ακουστούμε μέσα στους θάμνους και τις σπηλιές,
μια ηχώ που σε γυρίζει πίσω στο εξήντα
όταν οι μηχανές γεννιόνταν μαζί μ' εμένα.

Κομμένα τα πεζοδρόμια, ελεύθεροι οι φονιάδες
οικόπεδα και σφαγεία ανέβηκαν στις πλάτες μας
και μας πατούνε, και το καφενείο έγινε κέντρο πολυτελείας,
όλα τα κορμιά ντύθηκαν τα θέλγητρα που σκοτώνουν
ένα λουτρό κίτρινου αίματος σπαρμένο με γαρίφαλα
μια δίψα για ν' ανεβούμε στα τελευταία διαζώματα του πολιτισμού
κι ύστερα, παροπλισμένοι απ' τα δρομολόγια της ανίας
θα περιπέσουμε στα λευκά σεντόνια μιας παρθένας
νηστικοί και σκεφτικοί σαν το καράβι που προσάραξε
σαν τους ορειβάτες που χάθηκαν στον Όλυμπο
ψάχνοντας τα ίχνη των δώδεκα θεών και της ψυχής σου.

Τενεκέδες και σύρματα, νυστέρια και περιπολικά
και τα παιδιά σου στα κατώφλια των κλινικών
να παίρνουν φάρμακα για να επουλώσουν τις πληγές
που άνοιξαν οι οβίδες της μοναξιάς'
μη με ρωτάς για το σκοπευτή της μνήμης
του ξέφυγε η σκανδάλη κι οι σφαίρες μια λησμονιά
που έζωσε την πόλη, μια μολυβιά διαγραμμένων ημερών.

Φωτογραφίες και διαφημίσεις κύκλωσαν τα μάτια μας
τώρα τυφλοί ζητιάνοι μες στις μεγάλες λεωφόρους
διασχίζουμε τις έρημες αφίσες που μας χαμογελάνε
όταν δεν ακούς πια τίποτα εκτός απ' τη φωνή σου
τα πρωινά, που μ' ένα τσιγάρο
γίνεσαι πυροτεχνουργός και ολοκαύτωμα.

Γιώργος Γκανέλης, " O σκοπευτής της μνήμης ''

εκδ. Στοχαστής, 2013


ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ

Παράθυρα φορτωμένα με ευθύνες

γι' αυτά που είδαν και δε μίλησαν

τα τζάμια η άλλη όψη του ήλιου

παραμορφωμένη

οι αιθέρες κρατούν καλά τα σύννεφα

που διέφυγαν απ' το δωμάτιο.

Μην προσπαθήσεις να προσεταιριστείς

τις υλικές λέξεις

είναι μόνο για όσους μπορούν

να τρέφονται με λόγια πολλά.

Οι άλλες λέξεις θ' αποκρυπτογραφήσουν τη ζωή μας

και θα σου μάθουν να μη ζητάς μεγάλες χάρες

μονάχα το σώμα μου

που περιμένει στη γωνιά το άγγιγμά σου.

Δύσκολες αυτές οι λέξεις

ίσως αμεληθούν γρήγορα

απ' την ανάγκη μιας σύγχρονης ανάγνωσης

της ταλαιπωρίας και της απόστασης.

Αυτά τα νιώθεις όταν επιστρέφεις σ' εμένα

γιατί η ενοχή είναι αφόρητη

τώρα δεν είσαι μόνη

τώρα οι λέξεις σου μπερδεύονται

δεν είναι πια υλικές.

Τα σύννεφα διαλύθηκαν

και τα παράθυρα αθωώθηκαν

και τα τζάμια γέμισαν πια ήλιο

καθώς με φίλησες

κορίτσι των άυλων λέξεων.

Γιώργος Γκανέλης "Ανάπηροι Δρομείς"

εκδ. Στοχαστής, 2012













ΦΩΝΕΣ

Πάνω απ’ τη μοναξιά της προκυμαίας

σαρώνει ο άνεμος που τώρα πίστεψες

επιβλητικός και σαρκοφάγος σαν ύαινα

προσπαθώντας να παρασύρει μια γοργόνα

που όλο την αναζητούμε σε γαλάζιες σελίδες

βιβλίων και αιώνων – καμιά ένδειξη.

Εύκολα παραβαίνει κανείς τους νόμους της ζωής

όταν η σκέψη ακροβατεί σε σύγχρονες λαιμητόμους

μέσα στην αναγκαστική προσήλωση σε χάρτες παράξενους,

μια χρυσοφόρα φλέβα σε καλεί να την αγγίξεις.

Σύννεφα ενοχής απέπλευσαν απ’ το λιμάνι

φορτωμένα με τοξικά απόβλητα

η φωνή δεν εφάπτεται πια με τη μνήμη

όσων θέλησαν να παραμείνουν διατηρητέες φιγούρες

σε αυλές που ευωδιάζουν από βασιλικό και γιασεμί.

Φωνές, πολλές φωνές σκέπασαν την ομίχλη

κι αυτή εγκαταστάθηκε μόνιμα στα μάτια.

Γιώργος Γκανέλης
‘’Ο σκοπευτής της μνήμης’’ εκδ. Στοχαστής, 2013





















ΑΠΑΡΑΤΗΡΗΤΟΣ

Κατάφερα να περάσω απαρατήρητος απ’ τη ζωή σου˙
έτσι απαρατήρητος πάντα
θα γυρνώ μέσα στους πολυσύχναστους δρόμους
έξω απ’ τα μαγαζιά με τις μεγάλες βιτρίνες
τα μεσημέρια του Σαββάτου, την ώρα αιχμής.

Δύσκολα χρόνια κι αγκάθια στο πάτωμα
ασθενικές φωνές μιμούνται τη σιωπή
τα ρολόγια εξακολουθητικά μετρούν το χρόνο.

Κι εσύ μετέωρη να ερωτοτροπείς με το κενό…

Γιώργος Γκανέλης

(Από ανέκδοτη ποιητική συλλογή)


























ΟΙ ΕΝΟΧΕΣ

Τώρα που νυχτώνει νωρίς οι ενοχές κυκλοφορούν ελεύθερες από τις πέντε.

Στα πάρκα η μελαγχολία αγγίζει τον ουρανό νοτισμένο χώμα κυριεύει την όσφρηση φωνές παιδιών ξεψυχάνε στην απέναντι γειτονιά. Ο κόσμος ένα ραγισμένο γυαλί που σπάει μόλις το κοιτάξεις έρωτες αβασάνιστοι, έρωτες σφραγισμένοι. Χέρια απλώνονται μέσα στην ερημιά της πόλης ν’ αγκαλιάσουν το τεμαχισμένο παρόν χείλη ματωμένα γραπώνουν τη σιωπή.

Μια χώρα μέσα στην αβελτηρία δεν έχει καταλάβει τον προορισμό της κουνάει το μαντήλι του αποχαιρετισμού στ’ αεροδρόμια και στα λιμάνια ξεπροβοδίζει τα παιδιά της στα βαγόνια της ξενιτιάς μασάει αιώνες το παραμύθι της εξέλιξης κι ύστερα αυτοκτονεί σ’ ένα άθλιο υπόγειο χαράματα με παγωνιά, αφήνοντας τη λάμπα ανοιχτή. Απ’ έξω ακούγεται το αλύχτισμα των σκυλιών κι η μηχανή του πρώτου λεωφορείου.

Τώρα που ξημερώνει αργά οι ενοχές κυκλοφορούν σκοτωμένες από τις πέντε.

Γιώργος Γκανέλης

*******************************************************************************************
~Γιώργος Γκανέλης~

~Σε Προσωπικό Επίπεδο~

(*)Διαλέξτε πέντε λέξεις που περιγράφουν τον εαυτό σας;

***Μοναξιά, Ηρεμία, Ευαισθησία, Ρομαντισμός, Τελειομανία.

(*)Ποιο είναι το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό σας;

***Είμαι κλειστός χαρακτήρας και οι κοινωνικές μου συναναστροφές είναι περιορισμένες.

(*)Ποιο χαρακτηριστικό προτιμάτε περισσότερο σε κάποιον;

***Να δείχνει κατανόηση στις απόψεις των άλλων.

(*)Τι θεωρείτε πιο σημαντικό στους φίλους σας;

***Να υπάρχει ελευθερία γνώμης χωρίς να δημιουργούνται παρεξηγήσεις.

(*)Ποια είναι η καλύτερη συμβουλή που σας έχουν δώσει;

***Δε μ’ αρέσει ούτε να δίνω συμβουλές ούτε να μου δίνουν.

(*)Σε ποιο πράγμα προδώσατε τον εαυτό σας ;

***Ευτυχώς τα πηγαίνω καλά με τον εαυτό μου.

(*)Για ποιο πράγμα μετανιώνετε περισσότερο;

***Που καθυστέρησα να εκδώσω την πρώτη μου ποιητική συλλογή.

(*)Ποιος είναι ο μεγαλύτερος φόβος σας;

***Η ασθένεια, όχι μόνο του σώματος αλλά και του πνεύματος.

(*)Ποιο εν ζωή πρόσωπο εκτιμάτε περισσότερο;

***Από ποιητές τον Τίτο Πατρίκιο.

(*)Ποια θεωρείτε την πιο υπερεκτιμημένη αρετή;

***Αν είναι υπερεκτιμημένη δε θα είναι αρετή.

(*)Ποιες λέξεις ή φράσεις χρησιμοποιείτε υπερβολικά;

***Πάντως το σίγουρο είναι ότι δε χρησιμοποιώ λέξεις φωτεινές.

(*)Αν μπορούσατε να αλλάξετε κάτι στον εαυτό σας, τι θα ήταν αυτό;

***Αν άλλαζα κάτι δε θα ήμουν αυτό που είμαι τώρα και κάτι τέτοιο δε θα το ήθελα.

(*)Ποια είναι η αγαπημένη σας απασχόληση; (εκτός της συγγραφής)

***Να πηγαίνω σε υπαίθριες συναυλίες το καλοκαίρι.

(*)Σε ποιες περιπτώσεις λέτε ψέματα;

***Δεν έχω πει μεγάλο ψέμα, αλλά θα το έκανα αν με αυτό σωζόταν μια ζωή.

(*)Ποια είναι η εικόνα που έχετε για την απόλυτη ευτυχία;

***Να μπορούσα να εφαρμόσω στην πράξη τη θεωρία των αρχαίων σκεπτικών για την αταραξία της ψυχής.

(*)Τι θεωρείτε ως έσχατο βαθμό δυστυχίας;

***Να έχει απωλέσει κάποιος τον καλύτερο φίλο του που είναι ο εαυτός του.

(*)Τι ή ποιον αγαπάτε περισσότερο στη ζωή σας;

***Η αγάπη δεν είναι ποσοτική αλλά ποιοτική.

(*)Πότε και πού υπήρξατε ευτυχισμένος;

***Όταν τα ποιήματά μου οδεύουν προς το τυπογραφείο.

(*)Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας συγγραφείς;

***Ο Μάριος Χάκκας.

(*)Ποιοι είναι οι πραγματικοί ήρωες σας;

***Οι άστεγοι που επιβιώνουν στα παγκάκια τις κρύες νύχτες του χειμώνα.

(*)Τι απεχθάνεστε περισσότερο;

***Την ανάδειξη καλλιτεχνών με βάση την εμφάνιση και τις γνωριμίες.

(*)Ποια θεωρείτε τη μεγαλύτερή σας επιτυχία;

Που μπορώ να μοιραστώ τα ποιήματά μου με κάποιους ανθρώπους.

Ευχαριστώ.








































~Αναδημοσίευση ~

Συνέντευξη με τον Γκανέλη

(Δευτέρα, 27 Αύγουστος 2012 Ε. Ιντζέμπελης )

Ο Γιώργος Γκανέλης γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε Κλασική Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Είναι καθηγητής Φιλολογίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Με την ποίηση ασχολείται εδώ και μερικές δεκαετίες.

Τα ποιήματα τα κράτησε στο συρτάρι του , τα δούλεψε πολύ , γιατί είναι τελειομανής και όταν αισθάνθηκε ότι είναι έτοιμος παρέδωσε την ποιητική του συλλογή στις εκδόσεις Στοχαστής. Στις εκδόσεις Στοχαστής που κοντεύουν να κλείσουν σχεδόν μισό αιώνα. Με χαρά σας παρουσιάζουμε τον ποιητή Γιώργο Γκανέλη.

1) Ποια ήταν η αφορμή για να εκδοθεί η συλλογή «Ανάπηροι δρομείς», εκδόσεις Στοχαστής;

Επειδή δεν είμαι και πολύ κοινωνικό άτομο, πάντα η έκθεση στο κοινό με τρόμαζε. Από την άλλη όμως, τα ίδια μου τα ποιήματα με πίεζαν αφόρητα να τα ανασύρω από το σκοτάδι της αφάνειας και να τα απλώσω στο φως του ήλιου. Όταν συνειδητοποίησα την ενηλικίωσή τους, εκπλήρωσα την υποχρέωση που είχα απέναντί τους.

2) Η εποχή μας χαρακτηρίζεται για την αβεβαιότητα και την ανασφάλεια. Πώς μπορεί ο ποιητής να αντισταθεί;

Για την ποίηση και γενικά για την τέχνη η αβεβαιότητα και η ανασφάλεια μπορούν να εκληφθούν ως γενεσιουργός δύναμη και να αποτελέσουν γόνιμη πηγή έμπνευσης. Άλλωστε και οι ποιητές από τη φύση τους βρίσκονται σε συνεχή ρήξη με παγιωμένες καταστάσεις και ελκύονται από το αναπάντεχο και το τυχαίο. Βαδίζουν σε ανεξερεύνητες ατραπούς και αντιτίθενται στη μονιμότητα και στη σιγουριά.

3) Τα ποιήματά σας χαρακτηρίζονται από την υπαρξιακή αγωνία αλλά και από το σαρκασμό στα καθημερινά προβλήματα. Μπορεί ακόμη να συνεχίσει να κάνει όνειρα ο μέσος νεοέλληνας;

Η χρεοκοπία που βιώνουμε δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι πρωτίστως πνευματική και αξιακή. Τα όνειρα προϋποθέτουν κάποιους στόχους για επίτευξη. Ποιοι είναι αυτοί οι στόχοι; Μήπως υλικοί, καταναλωτικοί και ευδαιμονικοί; Δυστυχώς η παγκοσμιοποίηση εξυφαίνει τέτοιου είδους όνειρα...

4) Η πρώτη σας συλλογή εκδόθηκε. Ποια είναι τα συναισθήματά σας; Θα υπάρξει κάποια συνέχεια;

Υπάρχει μία ποικιλία συναισθημάτων. Τα ευχάριστα συναισθήματα εναλλάσσονται με αμηχανία και αγωνία για την έκβαση αυτής της απόπειρας. Αν όλα πάνε καλά θα συνεχίσω να εκτίθεμαι.

5) Τα ποιήματα της ποιητικής συλλογής γράφτηκαν στα Γιάννενα και στην Αθήνα. Δεν παρουσιάζουν όμως και κάποιες αντιφάσεις αφού μιλάμε για δύο διαφορετικούς κόσμους;

Όταν γράφτηκαν τα ποιήματα αυτά, η μία πόλη αποτελούσε στο μυαλό μου συμπλήρωμα της άλλης. Όποτε βρισκόμουν στα Γιάννενα σκεφτόμουν την Αθηνα και το αντίστροφο. Η σύγκρουση των δύο αυτών κόσμων ήταν για μένα μόνο εξωτερική και δεν έχει υπεισέλθει μέσα στα ποιήματα. Υπήρξε ασυνείδητα ένας ομαλός μετασχηματισμός των αντιθέσεων που οφειλόταν στην εξοικείωσή μου με την Ηπειρώτικη πόλη. Δε συμβαίνει όμως το ίδιο και σε προγενέστερα ανέκδοτα ποιήματά μου της περιόδου 1983-1985.

6) Είσαστε καθηγητής στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αλήθεια πώς θα σας αντιμετωπίσουν οι μαθητές σας όταν μάθουν ότι είσαστε και ποιητής;

Ήδη το γνωρίζουν και η πρώτη αντίδρασή τους ηταν θετική. Τις επόμενες μέρες διαπίστωσα ότι έδειχναν περισσότερο ενδιαφέρον για το μάθημα της Λογοτεχνίας. Επίσης μου ζητούσαν να τους προτείνω κάποιους καταξιωμένους Έλληνες ποιητές. Αυτό ήταν για μένα μία ηθική δικαίωση.

7) Ποιο είναι το αγαπημένο σας μέρος όταν γράφετε;

Ένα ποίημα μπορεί να γραφτεί στο δωμάτιο του σπιτιού, σε μια ερημική παραλία, σε κάποια συναυλία, σε ένα αυτοκίνητο την ώρα που πέφτει ψιλόβροχο στο τζάμι, στο παγκάκι μιας πλατείας κοιτάζοντας τα αδέσποτα σκυλιά, ακόμα και κατά τη διάρκεια μιας πορείας. Σημασία δεν έχει το μέρος αλλά η έμπνευση...

8) Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας ποιητές;

Ως φιλόλογος έχω διαβάσει τους περισσότερους Έλληνες ποιητές. Ξεκίνησα με Καρυωτάκη, Σεφέρη, Ελύτη, Καβάφη και σταδιακά ανακάλυψα και τους νεότερους της Α΄και Β’μεταπολεμικής γενιάς καθώς και της γενιάς του ’70. Το τελευταίο διάστημα εντρυφώ ενδελεχώς στην ποίηση του Σαχτούρη. Επίσης θεωρώ, όχι μόνο σημαντικούς στιχουργούς αλλά και ποιητές τον Αλκαίο και τον Τριπολίτη. Άλλωστε, το έντεχνο ελληνικό τραγούδι έχει επιδράσει καταλυτικά στην ποίησή μου, αν σκεφτείτε ότι μεγάλωσα έχοντας κολλημένη τη βελόνα του ραδιοφώνου στο Δεύτερο Πρόγραμμα και αργότερα στον Μελωδία.

9) Θα μπορούσε ένας νέος στην σημερινή εποχή να μιλήσει με λόγια αγάπης στην αγαπημένη του χρησιμοποιώντας στίχους από την ελληνική ποίηση;

Το θεωρώ δύσκολο γιατί η εποχή μας είναι άκρως πεζή και μηχανιστική. Οι κώδικες επικοινωνίας των νεαρών ζευγαριών επηρεάζονται και διαμορφώνονται κυρίως απο την τηλεόραση και το διαδίκτυο. Ο ποιητικός λόγος εκλαμβάνεται ως μία ανορθόδοξη συμπεριφορά.

10) Ποιος είναι ο αγαπημένος σας στίχος;

Πρόχειρα μου έρχεται στο μυαλό ο στίχος του Αναγνωστάκη: «Η αγάπη είναι ο φόβος που μας ενώνει με τους άλλους».

11) Τι θα προτείνατε στους νέους που γράφουν ποίηση;

Κάθε γενιά έχει το δικό της τρόπο έκφρασης και τη δική της θεματολογία. Οι ηθικές αξίες, η παιδεία, η κοινωνία, ο πολιτισμός και η τεχνολογία είναι οι κυριότεροι παράγοντες που διαμορφώνουν την τέχνη μιας εποχής. Άρα, οι νέοι ποιητές δε θα πρέπει να μιμούνται τους παλαιότερους αλλά να αξιοποιούν δημιουργικά τα τρέχοντα

αισθητικά και κοινωνικά ρεύματα. Επίσης, ως προς τη μορφή να προσέξουν την ορθή χρήση της γλώσσας. Ως προς το περιεχόμενο, να μην αναλώνονται σε ερωτικές εξομολογήσεις και ανέφικτα όνειρα. Υπάρχουν και τα καθημερινά προβλήματα...






Ποιητικές Συλλογές :‘’Ο σκοπευτής της μνήμης’’ '' Ανάπηροι δρομείς"










































ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ (Απόσπασμα)

……. Αυτές τις φωτογραφίες της ζωής μας

με το σκουριασμένο ουρανό

και τα πολλά αγάλματα να κοιτάζουν τα τσιμέντα

που ράγισαν απ’ τη συμπίεση της προόδου

τις ξεφυλλίσαμε και σήμερα

που ανήμποροι παραδίναμε το σώμα μας

στο έλεος του Αυγούστου

καθισμένοι στα ναρκοπέδια του καύσωνα

κλεισμένοι σε σπίτια που θύμιζαν κατακόμβες μαρτύρων

έχοντας στο στόμα φλούδια άγουρων ελπίδων:

το καλοκαίρι στο τέλος του

μα τίποτα δεν ωρίμασε

μες στους κρατήρες της άτολμης σκέψης μας˙

το καλοκαίρι στο τέλος του κι εμείς στην αρχή…

Γιώργος Γκανέλης‘’Ανάπηροι δρομείς’’ εκδ. Στοχαστής, 2012











Γιώργος Γκανέλης

ΑΠΟΠΕΙΡΑ ( Απόσπασμα )

……. Ένα συμβόλαιο με την αγάπη, ένας κρυφός ρομαντισμός

αυτή η τελευταία απόπειρα να σου μιλήσω

ρίχνοντας τα πλοκάμια μου στους αίθριους καιρούς

πυροβολώντας τα πολυβόλα που σκότωσαν την αθωότητά σου

και τώρα μια οριζόντια φιγούρα που ξάπλωσε στις μαργαρίτες

περιμένοντας τους δρεπανηφόρους δικαστές

με την επίπεδη παλάμη που θα σ’ απαλλάξουν απ’το βάρος του κίτρινου χρώματος.

Γιώργος Γκανέλης‘’Ανάπηροι δρομείς’’ εκδ. Στοχαστής, 2012



ΑΘΩΟΙ

Αρχίσαμε νωρίς το παιχνίδι που τελειώνει αργά

δώσαμε την ευχή στους ζωντανούς, κλείσαμε το παράθυρο

και μετά αντικρίσαμε τις μορφές

πάνω στο ταβάνι, δίπλα στον τοίχο, παντού.

Το νερό πια είναι πικρό και αλμυρό

σαν τους σκυφτούς εργάτες των ναυπηγείων

που δουλεύουν μέσα στα σίδερα του χειμώνα

και το αγιάζι γίνεται αίμα τους

κι οι καπετάνιοι περιμένουν σινιάλο

για να σηκώσουν άγκυρα, για να σηκώσουν τη ζωή μας

λίγο πιο ψηλά, μεταξύ ουρανού και θάλασσας

ενώ στη στεριά τα ίδια και τα ίδια ανέκδοτα χωρίς γέλιο

μια βουβή κατάληξη κάθε φθόγγος, κάθε ήχος

κι εσύ να χαίρεσαι τη λύπη σου σαν κι εμάς

που έχουμε αντλήσει τα χρώματα απ' τις πληγές·

προχωράμε με βήματα άχαρα και κίτρινα

μια αρρώστια εγκυμονεί στα όνειρά μας

ανήλικα σώματα κοριτσιών προσφέρουν τη γύμνια τους

κι ενώ πλησιάζει η Πρωτοχρονιά χωρίς υποσχέσεις

μονάχα ύμνοι και ψαλμωδίες από το ράδιο

ηχούν στ' αυτιά μας σαν μια χαμένη πατρίδα

χωρίς πόλεμο, χωρίς μάχη.

Κύριε των συναισθημάτων και της ευαισθησίας

δώσε πνοή στις μελαγχολικές μας Κυριακές

δος ημίν μια καθαρή μέρα, μια έναστρη νύχτα

σκέπασε με μανδύες τις ωραιοπαθείς καλλονές

που ενοχλούν τα μάτια μας – είμαστε αθώοι.

Γιώργος Γκανέλης ''Ο σκοπευτής της μνήμης''

********************************************************************

ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

Με ραβδώσεις μοναξιάς γέμισαν οι πλανήτες

ενώ στη γωνιά της αιωνιότητας ο μαραθωνοδρόμος

δύσκολα αντέχει μες στην ακινησία της ψυχής του.

Όλοι ψάχνουν τη θύρα του παραδείσου, περισσότερο εσύ

που ζητάς την καθιέρωση της νύχτας αυτής

με τους ηλεκτρικούς ύμνους και τα λαμπρά κάλαντα

καθώς το φεγγάρι σ' αποπλάνησε για πολλοστή φορά.

Μαύρα γιορτινά κοστούμια για ερειπωμένα σώματα

αστραφτεροί σκελετοί στο γυαλί της τηλεόρασης

και το Ημερολόγιο του Ποιητή μια εξαίρεση του αιώνα

χωρίς τη φανταχτερή επέλαση των κεραυνών,

σελίδες γραμμένες στα δωμάτια της σιωπής

φτηνά υλικά, ξεβαμμένα χρώματα - σελίδες για λίγους.

Και το Ημέρολόγιο του Ποιητή στην τελευταία σελίδα:

αύριο ποιος θα μας περιθάλψει;

31/12/90

Γιώργος Γκανέλης '' Ο σκοπευτής της μνήμης ''





~Λογοτεχνικές Παρουσιάσεις~
~Νεοέλληνες Λογοτέχνες~
&"
~ Διανοητές~

Συνέντευξη: Γιώργος Γκανέλης

Ρούλα Χ-Τριανταφύλλου:
Πότε αρχίσατε να γράφετε και από ποιόν Έλληνα Ποιητή/τρια έχετε επηρεαστεί.

Γιώργος Γκανέλης:
Άρχισα να γράφω από 15 χρονών. Οι επιρροές μου είναι από αρκετούς ποιητές της Μεταπολεμικής γενιάς. Όμως ο Σεφέρης, ο Ελύτης ο Αναγνωστάκης και ο Σαχτούρης νομίζω ότι έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της ποιητικής μου ταυτότητας.

ΕΡ:)Ποιες είναι οι κύριες πηγές έμπνευση σας.

ΑΠ:Έχει ειπωθεί από πολλούς ότι τα δύο βασικά θέματα που δεσπόζουν στην ποίηση
( και σαν πηγή έμπνευσης και σαν θεματολογία) είναι ο έρωτας και ο θάνατος.
Εγώ δε θα πρωτοτυπήσω.

ΕΡ.)Ποιες είναι οι δυσκολίες της ποιητικής τέχνης.

ΑΠ:Όταν η ποιητική τέχνη λειτουργεί ως ανάγκη αυτοκάθαρσης δεν νομίζω ότι ενέχει δυσκολίες. Όταν όμως χαθεί ο αυθορμητισμός και η πηγαιότητα της έμπνευσης τότε εκεί αρχίζουν τα δύσκολα..

ΕΡ:Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να περάσετε μέσα από τα ποιήματά σας.

ΑΠ:Όταν γράφω ένα ποίημα δεν έχω έναν συγκεκριμένο σχέδιο ή στόχο στο μυαλό μου. Τα πιθανά μηνύματα που προκύπτουν δεν είναι σε καμία περίπτωση προσχεδιασμένα.. Κυρίως είναι μηνύματα υπαρξιακής αγωνίας και κοινωνικής ευαισθητοποίησης.

ΕΡ:Πόσο δύσκολο είναι για έναν ποιητή να μεταγγίσει τα γραπτά του στους αναγνώστες .

ΑΠ:Σε καμιά περίπτωση δεν έχω στο μυαλό μου τους αναγνώστες την ώρα της ποιητικής δημιουργίας. Αν συνέβαινε αυτό θα ήταν καταστροφή για το ποίημα. Αν κάνεις τα ποιήματά σου πιο εύπεπτα και εύληπτα αυτό αποτελεί συμβιβασμό και είναι καλλιτεχνικά αντιδεοντολογικό. Άλλωστε οι αναγνώστες ποικίλουν ανάλογα τη μόρφωση, τα ενδιαφέροντα, τον χαρακτήρα κ.τ.λ.

ΕΡ:Στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα ,ποιο ρόλο έχει ο ποιητής/τρια και ποιοι είναι οι στόχοι του/της.

ΑΠ: Θα έπρεπε να έχει πρωτεύοντα ρόλο αλλά δυστυχώς η εποχή μας είναι πεζή και ρηχή. Χρέος των ποιητών από αρχαιοτάτων χρόνων – πέραν του αισθητικού αποτελέσματος – είναι και η κοινωνική αφύπνιση των πολιτών .Όμως κάτι τέτοιο δυστυχώς δε συμβαίνει πάντα.

ΕΡ:Όταν γράφετε ,φροντίζετε να προσαρμόζετε τις ιδέες σας ή δε σας ενδιαφέρει η λογική αλληλουχία.

ΑΠ: Εξαρτάται από τη συναισθηματική κατάσταση. Άλλες φορές χρησιμοποιώ την αυτόματη γραφή και άλλες μεταχειρίζομαι τη λογική.

ΕΡ:Υπάρχει ποίηση για τις μάζες ή η ποίηση απευθύνεται αποκλειστικά σε μια κλειστή ελίτ.

ΑΠ:Πρωτίστως η ποίηση απευθύνεται στο δημιουργό της. Μετά την έκδοσή της ανήκει σε όλους και ο καθένας τη ερμηνεύει κατά το δοκούν. Σε καμία περίπτωση η ποίηση δε γράφεται για τη μειοψηφία.

ΕΡ:Σήμερα τα νέα παιδιά διαβάζουν Ποίηση και κατά πόσο τα αγγίζει. Μήπως τα παιδιά προκαταλαμβάνονται αρνητικά από τον τρόπο διδασκαλίας στο σχολείο; Αλήθεια, διδάσκετε η Ποίηση.

ΑΠ:Διδάσκεται μόνο η μορφή, ποτέ το περιεχόμενο. Η ερμηνεία του κάθε ποιήματος εναπόκειται στον ίδιο τον αναγνώστη. Τα παιδιά σήμερα δεν έχουν εξοικείωση με τον ποιητικό λόγο. Και αποκλειστικά υπεύθυνο θεωρώ το εκπαιδευτικό σύστημα και τα προγράμματα σπουδών.

ΕΡ:Οι μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι δεν εκδίδουν Ποίηση, πολλοί μικροί προσπαθούν απλώς να εκμεταλλευτούν τους δημιουργούς, είναι το διαδίκτυο μια κάποια λύσις και ποια είναι η σχέση σου με αυτό. (διαδίκτυο )

ΑΠ: Η ποίηση θεωρείται αντιεμπορικό προϊόν γι’ αυτό και το βάρος της έκδοσης το επωμίζονται οι συγγραφείς. Κάθε τι που προωθεί την ποίηση είναι θεμιτό, άρα και το διαδίκτυο, αρκεί βέβαια να γίνεται λελογισμένη χρήση του.

ΕΡ:Είναι γεγονός πώς η ποίηση ενέχει μελωδία . Πώς μπορεί ένας ποιητής /τρια να «εισάγει» τη μουσική στα ποιήματά του Ισχύει και το αντίστροφο, δηλαδή να εισαγάγει τα ποιήματά του μέσα στη μουσική.

ΑΠ: Υπάρχει μια αμφίδρομη σχέση που εγώ τουλάχιστον την έχω βιώσει σε μεγάλο βαθμό..Αλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι πολλά ποιήματα έχουν μελοποιηθεί, όπως το « Άξιον Εστί»

ΕΡ:Βλέπουμε τα τελευταία χρόνια να εκδίδονται ολοένα και περισσότερα βιβλία στην Ελλάδα. Τελικά είναι θέμα αστείρευτου ταλέντου σ’ αυτόν τον τόπο, ή απλά έγινε μόδα.

ΑΠ:Μάλλον έχει να κάνει με το κυνήγι της υστεροφημίας…Λίγα όμως είναι αυτά που θα κερδίσουν το στοίχημα με το χρόνο.

ΕΡ:Οι κριτικοί σ’ όλα τα είδη της τέχνης διαμορφώνουν το επίπεδο, ανυψώνοντας ή κατακρεουργούν τους καλλιτέχνες. Τελικά έχει σημασία η παρουσία κριτικών στους τομείς της τέχνης; Κατά πόσο λειτουργεί αμερόληπτα σε μια εποχή που τα πάντα διαβρώνονται.

ΑΠ: Από μια ιστορική αναδρομή θα δούμε ότι αξιόλογοι καλλιτέχνες αδικήθηκαν κατάφωρα από κριτικούς της εποχής τους. Άρα είναι λογικό να εικάσουμε ότι δεν λειτουργούν πάντα αμερόληπτα και ότι άλλοι παράγοντες κατευθύνουν την κρίση τους.

ΕΡ:Τι σας βοηθάει περισσότερο να απελευθερώσετε την έμπνευσής σας.

ΑΠ:Η έμπνευσή μου δεν υπόκειται σε κανόνες. Από μιαν ασήμαντη λεπτομέρεια μπορεί να γεννηθεί ένα ποίημα και άρα δεν μπορεί να περιχαρακωθεί μέσα σε χώρο και χρόνο.

Ρούλα Χ.Τριανταφύλλου:

Πες τε μου έναν στίχο που σας αγγίζει περισσότερο

Γιώργος Γκανέλης:
«‘Ω ποίηση είσαι η αρχή του μεγάλου ονείρου μας και το τέλος του μικρού μας ταξιδιού» (Τάσος Λειβαδίτης)

*Ο Γιώργος Γκανέλης γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε Κλασική
Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Είναι καθηγητής Φιλολογίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Με την ποίηση ασχολείται εδώ και μερικές δεκαετίες.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

~Ένα ποίημα του Γιάννη Παρασκευόπουλου~

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

~Αναζήτηση~ 

 Εξαϋλώθηκαν τα συναισθήματα
 λες και δεν υπήρξαν ποτέ.

 Πέτρωσε η καρδιά
 παρά την θέρμης.

Βούρκωσε η σκέψη
 στο βάλτο της λησμονιάς. 

 Σε μια πικραμένη ανατολή
 έδυσε το φεγγάρι σου.

 Και συ μόνη περιπλανιέσαι
στα πέρατα του απείρου
 ψάχνοντας άλλα σύμπαντα.

 Παρασκευόπουλος Γιάννης